Schaaksite

Topbezetting op Isle of Man

27 september 2017 22:09 Herman Grooten 3

Het ‘Manneneiland’, Isle of Man, kent dit jaar een ongelooflijk sterk deelnemersveld. Waren we vorig jaar al verwend door het aantal toppers dat zich had ingeschreven voor dit open toernooi, dit jaar had men zelfs de wereldkampioen, Magnus Carlsen, bereid gevonden om zijn Elopunten op het spel te zetten. Want dat is in feite wat dit toernooi behelst. Ongelooflijk veel sterke spelers, maar ook een groot aantal schakers, dat een stuk lager gerate is, maar natuurlijk wel een potje kan schaken.
Het is geweldig leuk dat de wereldtoppers zich in dit strijdgewoel wagen. Jaren werd er geklaagd dat ze alleen maar onderling tegen elkaar uitkwamen en zo hun torenhoge ratings ook kunstmatig hoog hielden. Maar daar hebben ze in Engeland verandering in weten aan te brengen. We kennen het toernooi in Gibraltar, waarin de laatste jaren ook diverse kanonnen aan het appèl verschenen en ook daar wordt het elk jaar steeds interessanter. Natuurlijk werd gegniffeld toen ex-wereldkampioen Anand vreselijk voor de bijl ging en geen potten kon breken tegen spelers waartegen hij misschien wel simultaan tegen had kunnen spelen. Het Isle of Man was vorig jaar ook het strijdtoneel waar onze eigen Benjamin Bok zomaar met zwart dwars door de stelling van Nakamura heen ging. Kijkt u nog eens naar deze partij, die ik indertijd voor u geanalyseerd heb.

Yifan Hou (foto Harry Gielen)

Dit jaar is Bok wederom aanwezig, maar de grote vorm moet nog komen. Twee 2800-spelers in Isle of Man, naast Carlsen was dat ook Kramnik. Dit keer is het deze ex-wereldkampioen die het zwaar heeft. Hij begon al met een nul tegen Caruana (daarover dadelijk meer), won toen de tweede ronde van de Hongaar Balint (2281), maar verloor toen van de Amerikaanse GM James Tarjan (2412). De man was ooit een behoorlijke speler, nu al 65. Maar dat weerhield hem er niet van om deze grootheid gewoon van het bord te zetten! Na vijf ronden staat Kramnik slechts op 50%. Daar gaan zijn duur vergaarde Elopuntjes…

U zult het zich al hebben afgevraagd: hoe kan het dat Kramnik, als tweede geplaatst, al in de eerste ronde tegen Caruana, de nummer drie van de ranglijst, moest spelen? Dat is heel apart. De organisatie doet niet aan een geleide loting (op rating zoals bijna overal), maar stelt de eerste ronde puur op loting vast.
Dat leidt tot nog een ander gevalletje dat we ons nog herinneren uit Gibraltar. Daar deed Yifan Hou, de dames wereldkampioene, die ooit had aangegeven dat ze – net als Judit Polgar indertijd – liever niet tegen dames wil spelen. Maar in Gibraltar wees de loting uit dat ze tegen de een na de andere dame uit moest komen. Ze dacht op een gegeven moment dat de organisatoren het expres deden en diende een protest in. En nu verschijnt ze weer aan de start in een Engels toernooi en wat gebeurt er? Ze krijgt in de eerste vier ronden een dame tegen; het is net of ze het erom doen…
Na de vierde ronde vond ze het wel mooi geweest en ze liet zich niet indelen.  Ze moet hopen dat het indelingsprogramma voor de zesde ronde iets anders in petto heeft.

Aronian bereikt niets: derde partij remise

25 september 2017 20:41 Herman Grooten 0

Ook de derde matchpartij in de finale van de World Cup in Tiblisi is geëindigd in een remise. Aronian met de witte stukken kon geen potten breken om de weerstand zijn tegenstander Ding te breken. De Armeniër had de hele partij een minuscuul plusje, maar de Chinees hield de stelling ogenschijnlijk vrij simpel binnen de remisemarge. Het is duidelijk dat favoriet Aronian nog een enorme klus zal krijgen om deze taaie tegenstander eronder te houden.

Aronian wil een zet doen in de derde partij tegen Ding (foto Anastasia Karlovic)

De partij begon opnieuw met 1. c4 zoals Aronian ook al in de eerste partij had gespeeld. Daar bereikte hij niet veel mee, zodat hij nu geen 2. Pc3 speelde maar ditmaal 2. Pf3. Er kwam een stelling op het bord die iets weghad van het Catalaans. De witspeler kwam met een nogal merkwaardige damemanoeuvre op de proppen. De vele damezetten zorgden voor het nodige tijdverlies, maar het leverde wit wel even het loperpaar op. Daar kon hij nauwelijks van genieten want op zet 14 moest hij al weer een loper voor een paard inleveren toen Ding zijn damepaard op d4 plantte. Er ontstond een middenspel met ongelijke lopers waarin wit enige druk leek te hebben. Maar de Chinees verdedigde zich zeer bekwaam. De overgebleven paarden gingen ook van het bord en met een tijdelijk pionoffer leek het er even op dat Aronian toch nog op voordeel kon spelen. Maar het bleef allemaal binnen de marge en toen de zwartspeler de pion teruggaf om heer en meester te worden over de zwarte velden, werd de vrede snel getekend.

Aronian mist de winst in tweede partij

24 september 2017 20:49 Herman Grooten 0

De tweede matchpartijen in de finale van de World Cup in Tiblisi is wederom geëindigd in remise. Maar het had niet veel gescheeld of Levon Aronian was er met een vol punt vandoor gegaan. Met zwart profiteerde hij van wat tam spel van zijn Chinese opponent, Liren Ding, waardoor hij groot tot beslissend voordeel in het eindspel kreeg. Maar op het moment suprême faalde hij in de afwerking.

De tweede partij Ding-Aronian (foto van Anastasia Karlovic)

De Catalaanse opening van Ding leverde hem niet het door hem gewenste voordeeltje op waarin wit iets en zwart niets kan doen. Aronian staat bekend om zijn actieve stukkenspel en ook nu wist hij zijn reputatie weer waar te maken. Zijn nieuwtje 13… Pd7!? doorkruiste al wits goede bedoelingen en meteen al werd duidelijk dat het alleen de zwartspeler was die aan het roer kwam te staan. Als gevolg van het spel van beide spelers volgde een zettenreeks waarin veel werd geruild. De spelers kwamen terecht in een eindspel met voor ieder een loper en een paard, waarbij zwart beschikte over een verre a-pion. Aronian deed het aanvankelijk heel aardig. Hij verbeterde zienderogen zijn stelling en Ding wist niet waar hij het zoeken moest. Hij had ook volstrekt geen aanknopingspunten die zwart rakker op a3 begon hem steeds meer hoofdbrekens te kosten. Het spel golfde wat op en neer, waarbij beide spelers een aantal malen vermoedelijk niet de beste voortzetting wisten te vinden. Het was ook een razend moeilijk eindspel, dat beide met weinig tijd op de klok en in het laatste uur van de partij moesten zien te volbrengen. En uiteraard komt er in deze finale een andere factor om de hoek kijken: vermoeidheid! Niet zo gek als je al een heleboel partijen achter elkaar – onder hoogspanning – zit te spelen. Telkens balancerend tussen wel of niet uitgeschakeld worden, tiebreaks die tot een armageddonpartij moesten worden uitgevochten. Mogen we dan zo kritisch zijn op het spel van deze twee giganten? Nee, maar het blijft natuurlijk van belang om te onderzoeken hoe het objectief stond in de partij. Ik heb makkelijk praten met een zoemende engine op de achtergrond die mij op kritieke moment aanwijst waar een van de beide spelers misgrijpt. En sommige zetten die het rekentuig geeft, vallen voor een menselijke schaker ook nauwelijks te bedenken. Een boeiend gevecht met een fascinerend einde, waar ik ook nog even de ‘tablebases’ heb geraadpleegd om er zeker van te zijn dat Ding niet verloren stond. Toen het echt moest, verdedigde hij zich feilloos. Aronian zal zich nog wel even achter zijn oren krabben om de kansen die hij daarvoor heeft laten liggen…

Halve finales monden uit in twee tiebreaks

20 september 2017 22:05 Herman Grooten 0

De tweede matchpartijen in de halve finales van de World Cup in Tiblisi zijn allebei in remise geëindigd. De verschillen in speelkracht tussen de vier halve finalisten zijn niet zo groot, dus dit lag in de lijn van de verwachting. De belangen zijn ook enorm. Want de winnaars van deze halve finales, komen niet alleen in de finale van de wereldbeker, maar ze zijn ook allebei automatisch geplaatst voor de pretentieuze achtkamp, die volgend jaar maart in Berlijn wordt gehouden. In die dubbelronde groep wordt bepaald wie de uitdager wordt van wereldkampioen Magnus Carlsen, dus er staat heel wat op het spel.

Foto Anastasia Karlovic

Foto Anastasia Karlovic

Net als gisteren was het weer de partij tussen Liren Ding (ditmaal met wit) en Wesley So die het meest interessant was.
De andere partij, tussen Maxim Vachier-Lagrave (MVL) en Levon Aronian, werd een niemendalletje toen Aronian met zwart heel snel alle muziek uit de stelling wist te halen. Deze partij bleek bijna in zijn geheel al eerder op het bord verschenen te zijn tussen twee onbekende grootheden. Daar won de witspeler een volkomen gelijke stand, maar MVL zag er geen heil in om door te spelen omdat er eigenlijk weinig spel in zat.

Aronian klopt Ivanchuk

15 september 2017 16:52 Herman Grooten 0

In de World Cup in Tiblisi zijn we eindelijk aanbeland in de kwartfinales. De nummer één op rating, wereldkampioen Magnus Carlsen lag er al vroeg uit, maar de nummer twee van de wereld op dit moment, Levon Aronian, zit er nog wel in. Evenals de huidige nummer drie, Maxim Vachier-Lagrave (MVL) en de nummer acht, Wesley So. Op het programma vandaag stonden de partijen:

• Aronian – Ivanchuk
• Svidler – Vachier-Lagrave
• Fedoseev – So
• Rapport – Ding

De laatste twee partijen eindigden in korte remises. Wesley So is een erkend snelschaker, dus die zal er niet rouwig om zijn als de reguliere partijen in remise eindigen. Het kost hem de nodige Elopunten (op dit moment al bijna 10), maar daar zal hij niet wakker van liggen. Rapport en Ding waren nog sneller klaar. Rapport wilde niet met wit, Ding vond het wel best zo.

Gelukkig zijn er ook vier echte strijders. Aronian offerde in de opening een pion voor een ontwikkelingsvoorsprong en ook Svidler en MVL kregen in een obscure variant een heel gekke stelling op het bord.

In de partij tussen Aronian en Ivanchuk kwam na het Catalaans een stelling op het bord waarin de Armeniër een zeer kansrijk pionoffer bracht waarmee hij het initiatief greep. De zwartspeler lag wat achter in ontwikkeling en door de complicaties in het centrum, slaagde hij er niet in om de koning tijdig uit het centrum te krijgen. De gevolgen waren desastreus. Na een ‘vervelend’ schaakje moest zwart …Ke8-f8 spelen en het gevolg was dat hij het verdere middenspel zonder de toren op h8 moest spelen. Aronian kreeg door een schijnoffer een sterke vrijpion op d5 en ondertussen speelde hij zijn paard van h4 om naar d2 waar het naar e4 of c4 kon springen. Toen hij na Pe4 met d5-d6 ook de vrijpion nog naar voren speelde, gaf Ivanchuk er de brui aan. Misschien een beetje vroeg opgegeven, maar voor zwart was er inderdaad geen constructief plan voorhanden. Aronian dus op rozen, hoewel hij morgen nog een flinke kluif zal hebben aan de man die tot dusver vriend en vijand verrast heeft.

Spannende tiebreak MVL tegen Grischuk

14 september 2017 23:04 Herman Grooten 4

Nu helaas de twee Nederlanders uit de World Cup zijn verdwenen, kunnen we het hoofd afwenden van dit toernooi, maar omdat er soms partijen gespeeld worden die de moeite van het naspelen waard zijn, ben ik vandaag toch maar even wat gaan bekijken. En ik zag een paar dingen die voor het nageslacht bewaard mogen blijven.

Grischuk (links) versus Vachier-Lagrave

Maar eerst moeten we natuurlijk weten wie er door de tiebreaks zijn heengekomen. Om te beginnen Wesley So. Die won de eerste partij van Jobava en hield de tweede simpel remise. Nog overtuigender was de klinkende 2-0-overwinning van Fedoseev op Rodshtein. Daarnaast mocht de zege van Rapport op Najer er ook wezen. De eerste rapidpartij werd remise, maar de Hongaar sloeg toe in de tweede partij. Dan hebben we nog de zeer overtuigende wijze waarop Svidler afrekende met Bu. Het werd ook 2-0, zijn witoverwinning was fraai. Bu zondigde tegen de elementaire regels van een gezonde ontwikkeling en dat werd hem snel fataal.

Bu (links) en Svidler (rechts)

Blijft over het fascinerende gevecht tussen twee grootheden: Grischuk en Vachier-Lagrave. Ze staan allebei bekend om hun vechtlust en om hun uitstekende snelschaakkwaliteiten. De eerste twee rapidpartijen eindigden in remise; dat was kennelijk nog een te langzaam speeltempo. Maar in de derde partij sloeg de Fransman toe. En toen moest Grischuk gelijk zien te maken. Hij bereikte voordeel, won een kwaliteit, maar hield een problematisch eindspel over. Hij moest met toren en pion van loper en pion zien te winnen. Omdat sommige bezoekers van Schaaksite mij er al op wezen dat er ‘endgame tablebases’ (TB) bestaan die bij zo weinig materiaal exact uitsluitsel geven over hoe het staat, heb ik die er deze keer maar eens bij genomen. Maar omdat sommige manoeuvres nauwelijks te volgen zijn voor de argeloze toeschouwer ben ik er toch maar wat dieper ingedoken. Ik heb geprobeerd er voor de mens begrijpelijk schouwspel van te maken. Ik zat de partij live te volgen en ik was natuurlijk ook benieuwd of de stelling gewonnen zou kunnen worden. Omdat ik ooit – hier op Schaaksite – een rubriekje heb geschreven over de strijd van toren tegen loper (zonder ander materiaal) zag ik dat eindspel opdoemen. Dus voordat u straks dat razend ingewikkelde eindspel gaat bekijken, lijkt het verstandig dat u even wat voorkennis opdoet: Eindspelfinesses 9: De strijd van stukken tegen elkaar II

Strijd tussen toren tegen loper