Lachen met A.I.
Zaterdag 3 oktober las ik in de Volkskrant een ingezonden brief. De schrijver maakte zich vrolijk om de automatische vertaling bij de ontmoeting tussen Trump en Xi Jin Ping.
Die laatste werd voortdurend aangeduid met “de Chinese president Romeins getal elf”. Gelukkig maakt Artificial Intelligence nog steeds enorme fouten.
Ik moest even denken aan een bijdrage die ik 20 jaar geleden heb gedaan aan de website van Tim Krabbé, https://timkr.home.xs4all.nl/chess2/diary_17.htm . Even doorscrollen naar nummer 330.
Kijken of de software al wat verbeterd is. Niet dus.
Eerst de software happig maken op een remise.
1. e4 Na6 2. Bxa6 d5 3. Bf1 g5 4. Qh5 Nf6 5. Qd1 Nd7 6. e5 f5 7. Qe2 Nf6 8. Qd1 Nd7 9. Qe2 Nf6 10. Qd1 Nd7 11. Qe2 Nf6 12. Qd1
en na diverse onterechte remiseclaims (de stelling waarin je en passant mag slaan is NIET gelijk aan de stelling waar dat niet meer mag), laat Stockfish 19 zich nog steeds mat zetten. Met het gekkenmat nog wel. Op 140 ply rekendiepte is hij er nog steeds van overtuigd dat 12. …Nd7 beter is dan 12. …Ng4 of Ne4.
Als ik er over 20 jaar aan denk, dan ben ik 88, zal ik wéér eens kijken of A.I. de spelregels van het schaakspel al beheerst. Ik vrees van niet.
Zelf heb ik me in 20 jaar wel wat gebeterd. Ik zal niet meer van die lelijke dingen zeggen over programmeurs. Maar bij overdreven claims over wat A.I allemaal kan, grinnik ik nog steeds.
Wijnand, haal je hier niet schaakprogramma’s als Fritz en engines zoals stockfish door elkaar? In de analysemodus van Lichess gaat alles goed. Zoals jij en Noam Elkies in de Open Chess Diary al opmerkten, is de reden dat schaakprogramma’s de regel van driemaal dezelfde stelling niet volledig gebruiken dat de programma’s er slechter door gaan schaken. Stockfish kent de regel wel, maar de uitzonderingen vanwege en passant en rokeren worden er voor speelprogramma’s blijkbaar uit gesloopt.
Dit zie ik niet Frits.
Als ik dit in de analyse modus van Lichess invoer wordt na 11. De2 de waardering 0.00 gegeven. Waarschijnlijk kent die modus niet “claim remise” maar geeft het een volkomen gelijke stand aan met een stuk achter. Op diepte 127 ply. Datzelfde na 12. Dd1 en er wordt ook daar bij de hints de zet 12. … Pd7?? aangeraden met mat in 1, op diepte 123 ply. Printscreens beschikbaar.
Na 20 jaar staat Elkes en mijn conclusie nog recht overeind, zoals je zelf ook al noemt. Er wordt gekozen voor een in de praktijk sterker programma. En bewust kent het sommige spelregels niet, want die situaties komen toch bijna nooit voor. En “bijna goed is ook goed”
Hoe zou jij een programma beoordelen dat “denkt” dat de zet Lh7-g8 nooit is toegestaan, en voordat je daar achter bent al honderd partijen van je gewonnen heeft?
Dat lijkt me volkomen correct. Tijdens een analyse claimt niemand, want een analyse is geen partij. Maar voor het geval je deze analyse in een partij zou willen volgen, ‘waarschuwt’ SF dat zwart na 11.De2 remise zou kunnen claimen met het oordeel 0.0. (Dat weet niet iedereen, maar als je tegenstander driemaal dezelfde stelling tot stand brengt, mag je remise claimen zonder een zet te doen.) Vervolgens zou wit na 11… Pf6 remise kunnen claimen, maar SF geeft netjes +8.4 aan. Na 12.Dd1 kan zwart weer onmiddellijk remise claimen, maar ook 12… Pd7 spelen, en dit is de eerste keer dat de teller met Dd1 en Pf6 op 0.0 staat (en dus niet na 10.Dd1). SF heeft dus duidelijk weet van de uitzondering op de remiseregel. Ook Dh5# wordt steeds aangegeven. Dit geldt zowel voor lichess.org/analyse als voor lichess.org/study.
Met stockfish is dus op zich niets mis, wel met schaakprogramma’s.
Met dank aan Frits Fritschy, die in privé-correspondentie met me hierover discussieerde: Ik ben overtuigd. Frits heeft gelijk.
Het was me al duidelijk dat die AI niet zo slim is.
Laatst waren de batterijen van mijn elektrische auto leeg, dus ik zet het automatisch rij systeem aan. Denk je dat hij de weg wist te vinden? Echt niet, kwam geen meter vooruit.
En van de week drukte ik op de lichtknop zodat de AI het licht aan kon doen. Denk je dat het licht aan ging ? Nee hoor. En die AI had niet eens door dat ik de lamp er uit had gedraaid.
Nee, wij mensen zijn echt veel slimmer.
Een schaak engine is geen AI, zelfs niet als je het zo noemt.
Het enige onderdeel dat in de buurt komt is de evaluatie functie ( in de meeste engines is dat tegenwoordig een neuraal netwerk) maar die beoordeelt losse posities.
Het herkennen van herhalingen is de verantwoordelijkheid van het zoekalgoritme (dat is ook geen AI, ook al komt het woordje algoritme er in voor)
En als een mens besluit om dat niet correct te programmeren, wie doet het dan precies fout ?
Maar ja, dat is natuurlijk minder grappig.
Ik herken je frustratie, Tony. Tegenwoordig heet alles ineens AI. Algoritmes, automatisering, etc. Of moet ik zeggen SI… 🙁