Schaakgeschiedenis in vogelvlucht 2: Philidor

11 september 2014 9:46 Herman Grooten 6

Omdat het schaakspel een eeuwenoud spel is, dat naar schatting al 3000 jaar oud is, lijkt het ons gepast om een serie korte artikelen te presenteren, waarin we de schaakgeschiedenis voor het voetlicht willen brengen.

Dit tweede artikel handelt over de eerste (officieuze) wereldkampioen, François André Philidor.

Philidor werd geboren in 1726 en bleek over uitzonderlijke muzikale talenten te beschikken. Als elfjarige componeerde hij al zijn eerste muziekstuk. Al vrij snel ontdekte men ook zijn aanleg voor het schaakspel. In Parijs kreeg hij schaakles van M. Légal, die echter binnen korte tijd door zijn eigen leerling werd overvleugeld.

Al gauw werd hij gezien als een van de sterkste spelers van Frankrijk, vooral toen hij in 1746 een match won van de Engelse meester Sir Abraham Janssens, die als de sterkste schaker van Engeland werd gezien. Toen hij de zeer begaafde Philipp Stamma met 8,5-1,5 versloeg werd hij algemeen als beste speler ter wereld beschouwd.

Philidor schreef in Nederland zijn beroemde leerboek “L’Analyze du Jeu des Échecs”.

Een van zijn uitgangspunten werd zeer bekend. Philidor ging uit van het principe dat het gebruik van de pionnen in het schaakspel van cruciaal belang is. “Pionnen zijn de ziel van het schaakspel”, schreef hij. Ook zijn onderzoekingen in het eindspel zijn tot op de dag van vandaag zeer waardevol. Er is zelfs een eindspelstelling die zijn naam heeft meegekregen.

Lees meer >

Caruana wint Sinquefield Cup met grote overmacht

7 september 2014 10:29 Herman Grooten 7

De Sinquefield Cup zit er weer op. De prestigieuze dubbelrondige zeskamp werd gewonnen door de fenomenale Fabiano Caruana. Over zijn ongehoorde score van 7 uit 7 in dit gezelschap is inmiddels al veel geschreven. Het bracht hem overtuigend op de tweede plaats op de wereldranglijst.

En toen hij maar bleef winnen, bracht hij het verschil tussen Carlsen en de rest terug tot proporties die doen vermoeden dat hij in de nabije toekomst wel eens de belangrijkste bedreiger van de Noor gaat worden voor de wereldtitel. Het mooie van de Italiaan met een dubbel paspoort is, dat hij het begrip ‘wereldtitel’ nog nooit openlijk in de mond heeft genomen. Ik kan me herinneren dat spelers als Leko (Hongarije) of Radjabov (Azerbeijdjan) zich vroeger wel lieten ontvallen de opvolger te zullen worden. Caruana is veel bescheidener, hij laat zijn zetten het werk doen!

De volgende tussenstanden bij de ‘liveratings’ laten zien dat hij bliksemsnel naderde.

Lees meer >

Masterclasses over strategie en toreneindspelen

4 september 2014 12:20 Herman Grooten 0

De opening is achter de rug en hoe nu verder? Dit probleem zal de meeste clubschakers bekend in de oren klinken. Voor de hand liggende vervolgvragen zijn dan “naar welke kenmerken moet ik kijken?" en “hoe formeer ik een plan?” Eigenlijk draait alles om het strategische inzicht. Maar hoe ontwikkel of verbeter je dat?

IM Herman Grooten wil graag spelers laten kennismaken met een wat meer visuele aanpak van het strategisch denken. Aan de hand van partijen en illustratieve voorbeelden wordt er met deze aanpak een nieuwe impuls gegeven om het strategische denken te verbeteren. Hoog tijd voor een Masterclass om deze visie uiteen te zetten. Deze avond wordt in samenwerking met schaakclub Utrecht georganiseerd.

Lees meer >

Gespot 65: De ‘Miloloper’

3 september 2014 19:55 Herman Grooten 0

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.

Meer dan 35 jaar geleden woonde er een sterke schaker in Eindhoven, Milo Scheeren, genaamd. Hij was geen familie van een andere sterke schaker in deze contreien, Peter Scheeren. Als jeugdspeler ontpopte Milo zich al snel tot een sterk strateeg die zeer moeilijk te kloppen bleek en zich pijlsnel in de picture speelde. Een tijdlang was hij een belangrijke steunpilaar voor het eerste team van de Eindhovense schaakvereniging dat toentertijd in de hoofdklasse uitkwam. Maar degenen die Scheeren een mooie schaakcarrière voorspelden kwamen bedrogen uit.

Lees meer >

Schaakgeschiedenis in vogelvlucht 1: oorsprong schaakspel

31 augustus 2014 20:19 Herman Grooten 5

Omdat het schaakspel een eeuwenoud spel is, dat naar schatting al 3000 jaar oud is, lijkt het ons gepast om een serie korte artikelen te presenteren, waarin we de schaakgeschiedenis voor het voetlicht willen brengen.

Dit is het eerste deel dat handelt over de oorsprong van het schaken.

Het schaakspel is ontstaan in Indië in de loop van vele eeuwen. Het is tot op de dag van vandaag onduidelijk wanneer het precies is ontstaan. Het uitgangspunt was het nabootsen van een veldslag tussen twee Indische legers en het doel was het tonen van een gevecht dat afwisseling bood en waarbij elk fysiek geweld vreemd was. Dit spel sluit aan bij de boeddhistische denkwijze en werd vooral door de monniken gespeeld. De stukken waren gevormd naar analogie van het Indische leger, dat was ingedeeld in voetvolk, ruiterij, olifanten en strijdwagens.

Illustratie is van Shatranj piece in Thomas Hyde’s book (Mandragorias, seu, Historia shahiludii, 1694)
Lees meer >

Iets luchtigs…

26 augustus 2014 20:22 Herman Grooten 1

Soms valt je oog erop, soms verdwijnt een mooie wending weer in de vergetelheid. Gelukkig hebben we bij Schaaksite het speurende oog van Peng die onlangs een aardig dame-offer wist te traceren uit de vele toernooien die er over de wereld gespeeld worden. Helaas was onze landgenoot Benjamin Bok het slachtoffer van een tactische grap van zijn tegenstander Rapport, zoals Peng in haar artikeltje aan had gegeven. Ik ging eens op zoek naar dergelijke wendingen waarbij ik nu maar eens wit wilde laten winnen. Al was het alleen maar om Benjamin een hart onder de riem te steken! Uiteraard mag u de volgende combinaties zelf oplossen. Veel plezier.

Luchtige offertjes

OPGAVE 1

Lees meer >

Anish Giri over de Olympiade 2014 met partijanalyses

18 augustus 2014 20:43 Anish Giri 1

“Alle winnaars gefeliciteerd. Nu volgt een periode van rust en herstel om energie op te doen voor komende wedstrijden!”

De derde keer

De Schaakolympiade is het grootste schaakfestival dat men zich kan voorstellen. Door zowel kwaliteit als kwantiteit oefent het aantrekkingskracht uit op elke schaakliefhebber: bijna de hele schaaktop is aanwezig en er nemen meer dan 160 landen deel. Dit tweejaarlijkse evenement werd ditmaal in het noorden van Noorwegen georganiseerd, in het heerlijke stadje Tromsø, even voorbij de poolcirkel.

Voor de derde achtereenvolgende maal maakte ik deel uit van het Nederlandse team. In 2010 maakte ik mijn debuut aan het vierde bord. De laatste tijd verheug ik mij over een plaatsje aan het eerste bord. Dit keer waren mijn teamkameraden de onverwoestbare Loek van Wely, de degelijke Erwin l’Ami, de zelfs nog degelijker Sergei Tiviakov, die na een onderbreking weer deelneemt aan teamwedstrijden, en mijn vriend Robin van Kampen, die zich langzaam maar zeker een plaatsje heeft veroverd in het Nederlandse team. De groep werd geleid door de ervaren trainer Vladimir Tukmakov uit Oekraïne, die als coach van het Oekraïense team twee gouden medailles op zijn conduitestaat heeft.

Lees meer >

Heren jammerlijk ten onder, dames winnen weer

12 augustus 2014 21:10 Herman Grooten 11

De voorlaatste ronde van de Olympiade was voor het herenteam de laatste kans om nog in de buurt van de eregalerij te komen. Dan moest er wel gewonnen worden van het op papier een stuk zwakkere Oezbekistan. Maar dat ratings niet alles zeggen, is al eerder gebleken en dat kwam ook nu weer uit; helaas werd Nederland met een nieuwe nederlaag geconfronteerd, waar een overwinning zeker tot de mogelijkheden had behoord. Gelukkig won het damesteam wel en zelfs met grote cijfers: met 3½ – ½ werd Columbia afgeserveerd.

(Foto: Zhaoqin Peng)

Lees meer >

Kasparov lijdt grote nederlaag op Fide-congres

12 augustus 2014 12:15 Herman Grooten 1

Het heeft al veel media gehaald: Kirsan Iljoemzinov, de huidige president van de Fide, blijft dat voor de komende jaren. Zijn ‘uitdager’, Gary Kasparov, die erom bekend staat niet van verliezen te houden, kreeg een van de grootste decepties in zijn bestaan voor de kiezen: de stemming 110 tegen 61 met 4 ongeldige stemmen in het voordeel van Iljoemzinov, laat niets heel van de ambities van Kasparov om de Fide te hervormen.

Peter Doggers schreef uitgebreid over het verloop van deze meeting tijdens het Fidecongres. Het is vinden onder deze link .

Onze Belgische fotograaf, Gunter Deleyn, die ook ter plekke was, maakte een groot aantal foto’s, waarvan de volgende een aardig beeld van deze conferentie laten zien:

Lees meer >

Heren laten de winst glippen, dames winnen met 4-0!

11 augustus 2014 21:07 Herman Grooten 0

De negende ronde van de Olympiade heeft voor het herenteam helaas niet opgeleverd wat er van te voren wellicht van verwacht werd. En zeker tijdens de wedstrijd zat er meer in dan het 2-2-gelijkspel dat nu tegen Wit-Rusland op het scorebord kwam te staan. Op drie borden hadden de Nederlandse spelers serieuze winstkansen, maar op een of andere manier verzandden die allemaal in remise.

De dames deden gelukkig wat ze aan hun stand verplicht waren: met 4-0 winnen van het op papier toch niet zo zwakke Moldavië. Een welkome uitslag na de laatste drie matches.

Lees meer >