In 2015 beweerde schaakgrootmeester Nigel Short dat zijn vrouwelijke equivalent niet bestaat: vrouwen hebben niet de juiste hersenen voor het schaakspel. Wereldwijde ophef ontstond, zoals altijd na zo’n soort opmerking. Maar is het wáár?
Schaken is een intellectuele sport die vooral door mannen wordt gespeeld en waarin vooral mannen uitblinken. Slechts 5% van de geregistreerde schaakspelers en maar 1% van de grootmeesters is vrouw.
De tweede ronde in het Nederlands Kampioenschap gaf zowel bij de heren als bij de dames de nodige fraaie partijen en ook nog drama te zien.
Mariska de Mie (foto Harry Gielen)
Het leuke is wel dat bij in het algemene toernooi de twee deelnemers, die in de poll onderaan staan (Erik van den Doel en Sipke Ernst), beide aan kop gaan met 1½ uit 2.
Erwin l’Ami deed goede zaken door Van Wely op te rollen en Jorden van Foreest sloeg hard terug door Benjamin Bok te kloppen. Bij de dames één trotse koploper: Mariska de Mie met nog altijd 100%. Zij heeft Tea Lanchava en Anne Haast die haar met een halfje minder in de nek hijgen. Maar Peng zal zich zeker nog niet gewonnen geven. Er dienen nog heel wat belangrijke duels gespeeld te worden.
NK Algemeen
Vandaag ging de aandacht vooral uit naar de partijen L’Ami-Van Wely en Bok-Van Foreest.
Erwin l’Ami: dameoffer tegen Van Wely (foto Harry Gielen)
Zou Van Wely zijn goede begin verder kunnen uitbouwen of zou L’Ami zo getergd zijn na zijn nederlaag van gisteren dat hij het de meervoudige kampioen lastig zou kunnen maken. Dat laatste is wat eufemistisch uitgedrukt. Want de Woerdenaar schoot verschrikkelijk uit zijn slof met een spectaculair dameoffer. Na een voordelige opening greep Loek mis en zat hij even later tegen een heuse Zwickmühle aan te kijken. Het rondspringende paard vrat het nodige materiaal, dat Erwin in het avontuur had gestoken, op en toen de rookwolken waren opgetrokken, had hij een gewonnen eindspel. Met een toren, een loper en twee pionnen, waarbij een ver opgerukte pion op de e-lijn de winst moest binnenbrengen, leek dat een kolfje naar de hand van eindspelspecialist L’Ami. En inderdaad: het lukte hem om de pion naar de overkant te loodsen, zodat Van Wely meteen van zijn ongeslagen score af is.
Een andere zeer getergde speler, Jorden van Foreest, beet ook flink van zich af. Met zwart greep hij al snel het initiatief tegen Benjamin Bok die dit NK niet lekker in zijn vel lijkt te zitten. Jorden won een pion en liep eigenlijk zijn tegenstander onder de voet. Daarmee is Van Foreest ‘back in business’ en moet Bok zijn titelaspiraties voor dit jaar in de ijskast zetten. Het lijkt erop dat de constateringen in mijn voorbeschouwing niet helemaal opgaan in dit toernooi…
De andere twee partijen, die tussen Ivan Sokolov en Sipke Ernst en Twan Burg en Erik van den Doel eindigden in remise. Daar zal met name Sokolov ontevreden over zijn geweest. Na de opening had hij een prettig voordeeltje, spel tegen een geïsoleerde pion op d5, zonder dat zwart daar veel tegenover kon zetten. Maar Ernst is niet iemand die passief gaat keepen. Hij probeerde actief tegenspel te ontwikkelen, maar liet daarmee zijn pionnenstructuur op de koningsvleugel versplinteren. Ergens rond de 28ste zet had Ivan groot voordeel kunnen bereiken. Toen hij die kans niet greep, gleed het spel langzaam af naar een dooie remisestelling.
Dat was al veel eerder het geval in de partij tussen Twan Burg en Erik van den Doel. Twan koos met wit voor een variant die niet veel belooft maar ook geen risico’s inhoudt. Van den Doel stond een tikje minder, maar wist verder onheil te voorkomen. Toen zich een zetherhaling aandiende, gingen beide spelers daar op in.
Lees meer >De kop is er af: het NK is begonnen. En meteen een prachtige ronde met een paar daverende verrassingen. Maar daarover zo dadelijk. De partijen beginnen telkens om 14:30 uur. Het bioritme van de schaker wordt kennelijk serieus genomen. Laat opstaan, rustig ontbijten, voorbereiden op de tegenstander en dan vooral niet al te vroeg een lunch nuttigen. Dan is 14:30 uur zelfs wat aan de vroege kant…
NK Algemeen
Titelverdediger Jorden van Foreest had geloot tegen zijn voormalige trainer, Sipke Ernst. Inmiddels behoort Jorden tot de elite en mocht Sipke blij zijn dat hij toch nog kon aanschuiven bij dit NK. Maar ratings en reputaties zeggen helemaal niets in een actuele partij. Zelfs de kleur niet. Op het bord kwam een variant van het Italiaans dat momenteel in vrijwel elke partij van de vertegenwoordigers uit de mondiale Top 20 wordt gespeeld. Het Spaans is naar de achtergrond verdwenen omdat men de twee potentiële problemen (het Marshallgambiet en de Berlijnse Muur) maar niet weet op te lossen. Dus krijgen we zeer taaie positionele manoeuvreerpartijen voorgeschoteld, waarin het voor het gros van volgers niet duidelijk is, waar men op speelt, wie er beter staat (mocht er überhaupt iemand beter staan) en of er eigenlijk wel een andere uitslag dan remise mogelijk is.
Jorden van Foreest (rechts) en Sipke Ernst (links) in gesprek voor de partij.
Met dat laatste valt het gelukkig nogal mee. De sterkste schakers winnen meestal toch omdat hun begrip van de wat ondoorgrondelijke stellingen domweg beter is.
Ook tussen Jorden en Sipke begon zo’n zwaar loopgravenduel waarin wit met 11. Ph4 de kat op het spek bond. Twee zetten later kon de zwartspeler zich niet inhouden en speelde gewoon 13… g5, niet bevreesd voor zijn eigen koning die daar kort gerokeerd had.
Het witte paard van h4 moest gewoon terug en met 14… Pg6 kreeg zwart een mooi paard op f4. Daar was allemaal nog niet zoveel aan de hand, maar Jorden was er natuurlijk alles aan gelegen om spel te maken en daarbij vergat hij op zijn eigen kwetsbaarheid te letten. Sipke gooide de knuppel in het hoenderhok met een venijnig pionoffer en daarmee greep hij het initiatief. Na 29… f5 ontstond het kritieke moment in de partij. Wit had het al heel moeilijk en greep nog eens mis. Dat gaf de zwartspeler de gelegenheid om met een elegant dame-offer zijn stukken toegang te verschaffen tot de witte koning. Daarmee dwong hij zijn jeugdige tegenstander tot opgave.
Lees meer >
De editie van het Nederlands Kampioenschap 2017 lijkt een heel interessante te worden, zowel bij de heren als bij de dames. Helaas laat Nederlands sterkste schaker, Anish Giri, verstek gaan, maar voor de rest is het toernooi zeer sterk bezet. Ivan Sokolov is weer terug van weggeweest. Wel ontbreken Robin van Kampen, Sergey Tiviakov en Jan Smeets op het appèl. Nederland is een sterk schaakland, we staan momenteel op een dertiende plaats. Van Van Kampen is bekend dat hij het professionele bestaan heeft opgegeven, maar met een rating van 2643 staat hij momenteel zelfs derde! De beweegredenen van Tiviakov om niet mee te doen zijn mij niet bekend, maar hij had in het verleden een gestoorde relatie met de bond opgebouwd. Jan Smeets, die met 2605 zevende staat, is ook al een tijdje geen professioneel schaker meer.
Loek van Wely
(foto Harry Gielen)
Ivan Sokolov (foto Harry Gielen)
Zal de strijd gaan tussen de hoogst gerate speler, Loek van Wely (2675), en Ivan Sokolov (2625) of gaat de Kampioen van vorig jaar er weer met de titel vandoor? In elk geval was hij bij het interview van Jinek op televisie heel gedecideerd: hij zou zijn titel wel even gaan prolongeren! Als titelverdediger Jorden van Foreest heeft een wat wisselvallig jaar achter de rug waarin hij goede met minder goede prestaties heeft afgewisseld. Een tijdje zat hij met zijn rating iets onder 2600, inmiddels heeft hij die weer erboven weten te tillen (2606).
Hoe zit met de anderen? Is er iemand die wellicht voor een verrassing kan zorgen? Benjamin Bok misschien? Die speelde onlangs een fantastisch Europees Kampioenschap waarin hij zich en passant ook nog voor de wereldbeker wist te plaatsen. Hij bleef in elf partijen ongeslagen en daarin had hij diverse spelers met 2700+ tegen. Bok is dus moeilijk te kloppen, maar kan hij ook voldoende partijen winnen om inderdaad aanspraak op de titel te maken? Dat zal hij dan moeten laten zien.
Lees meer >De partijen van de liveborden van de Pupillendag zijn gelukkig bewaard gebleven. Die bieden we hierbij aan, u kunt ze desgewenst downloaden:
F-jeugd:
In Meppel werd afgelopen zaterdag de Chessity Nationale Pupillendag gehouden. Zoals te doen gebruikelijk spreekt de KNSB met een organisatie af dat zij dat drie jaar op rij doen. Voor een eerste keer moet een draaiboek in elkaar gezet worden. En gezegd moet worden dat dat de organisatie voortreffelijk afging. Tot in de kleinste details werden de diverse onderdelen geregeld.
Men speelde in het zeer moderne Onderwijspark Ezinge dat in 2014 nog geopend was door koning Willem-Alexander. Binnenin was ook een catering met gezonde voeding (Food for Kids) aanwezig.
Last but not least was Chessity.nl de hoofdsponsor van dit toernooi. Aangezien de kinderen van de pupillendag behoren tot een belangrijk deel van de doelgroep, was dat een goede zet om de eigen website onder de aandacht te brengen. Tijdens het toernooi waren er dan ook de nodige presentaties, workshops en schaakbattles op poten gezet. Dat lokte ook de nodige geïnteresseerden uit den lande naar Meppel om dit allemaal van nabij mee te kunnen maken.
Lees meer >
Hoe maak je een plan na de opening? Waar speel je op? Waar moeten de stukken naartoe? In deze rubriek word geprobeerd antwoord te geven op deze vragen door op de achtergronden van diverse openingen in te gaan. Aan de hand van modelvoorbeelden tonen we ideeën en concepten van grootmeesters in bekende openingsvarianten. Deze rubriek ‘Begrijp wat u doet’, die al bestaat sinds 2007, wordt gepubliceerd in Schaakmagazine, het blad van de Nederlandse Schaakbond..
In de eerste twee afleveringen hebben we de twee belangrijkste variantencomplexen van het Slavisch aangestipt. Maar daarmee gaan we voorbij aan nog zoveel moois, dat een derde aflevering van deze uiterst moeilijke opening nodig is. We voeren de volgende zetten uit:
1.d4 d5 2.c4 c6 3.Pc3
Het Europees Kampioenschap individueel werd dit jaar in Minsk, de hoofdstad van Wit-Rusland gehouden. Het toernooi vond plaats van 30 mei t/m 10 juni. Schaaksite volgde vooral de verrichtingen van de Nederlandse grootmeester Benjamin Bok.
In Minsk is Benjamin Bok er op de valreep in geslaagd om zich te kwalificeren voor de wereldbeker in Tbilisi (Georgië) die van 2 september tot en met 28 september gehouden zal worden. In de voorlaatste ronde had hij ogenschijnlijk groot voordeel in handen tegen GM Rakhmanov (2676) maar ineens werd er remise overeen gekomen. Dan moest hij het gaan doen in de laatste ronde. Daarin trof hij met wit de Rus Khismatullin (2651) en voor de kwalificatie moest absoluut gewonnen worden. Khismatullin, waar kennen we die naam ook al weer van? Had hij niet dé zet van het jaar 2015 weten te spelen.
Een lachende Benjamin Bok (foto Harry Gielen)
In deze stelling speelde Khismatullin, tegen bepaald geen misselijke tegenstander (Eljanov) het briljante 44. Kg1!! Hij laat een toren met schaak van het bord slaan en vreemd genoeg zit de zwarte koning daarna in een matnet. Waren de commentaren niet zo lyrisch naar aanleiding van deze zet dat men al sprak over ‘de zet van de eeuw’?
Ik heb de partij uit de Megadatabase van Chessbase gehaald met commentaar van de Poolse GM Krasenkow. Die valt na te spelen in de viewer.
Nu moest Bok tegen deze geweldenaar nog aan een vol punt zien te komen. Opnieuw haalde hij zijn 1. Pf3 van stal. Maar de beoogde flankspelen gingen over in de Siciliaanse Najdorf. De Veldhovenaar blijkt opnieuw goed in zijn openingen te zitten. Hij volgt de laatste ontwikkelingen van een vrij positionele variant, waarin wit veld d5 in handen krijgt. Na een verdacht nieuwtje van zwart slaagt Benjamin erin om een pion te winnen. Die weet hij tot in het eindspel vast te houden, maar het binnenhalen van de winst is nog een hele klus. In een eindspel van toren en paard tegen een toren en paard, waarin wit ook nog een dubbelpion bezit, boekt wit steeds meer vorderingen. En langzaam maar zeker en met vaste hand krijgt Bok een tweede pion; maar belangrijker: een sterke vrijpion. Dat hij daarvoor een andere pion moet geven en dat zwart ook een vrij a-pion als tegenkans krijgt, deert hem allerminst. Met grote nauwkeurigheid wordt wits g-pion naar de overkant geloodst. Als die een stuk oplevert en de Rus even later zijn koning omlegt is het wachten op de slottabel. En door diverse malen op de ‘F5-toets’ te drukken, komt dan eindelijk de volgende eindstand op mijn scherm tevoorschijn:
Lees meer >Het Europees Kampioenschap individueel wordt dit jaar in Minsk, de hoofdstad van Wit-Rusland gehouden. Het toernooi vindt plaats van 30 mei t/m 10 juni. Schaaksite volgt vooral de verrichtingen van de Nederlandse grootmeester Benjamin Bok.
Na zijn voorspoedige start van twee uit twee reeg Benjamin Bok de ene remise na de andere aan elkaar. Mogen we hem dat kwalijk nemen? Het ging om de volgende tegenstanders vanaf ronde drie: Naiditsch (2700), Bacrot (2696), Andreikin (2723), Duda (2693) en Navara (2739). Stuk voor stuk grootmeesters met een fikse reputatie.
U kunt tot en met de vijfde ronde nog nalezen in mijn vorige verslag.
Maar Bok is nog jong en had hij het niet ergens moeten proberen als hij met wit beter stond? Hij besloot van niet en hield zich geduldig vast aan de wetenschap dat er wel ergens een tegenstander zou komen die te pakken was.
In de achtste ronde ging Benjamin er eens flink voor zitten, toen Shevchenko (2491) tegenover hem kwam te zitten. Bok won een kwaliteit tegen een pion en hij kreeg inderdaad een voordelig eindspel. Maar dit jonge heerschap (14 jaar uit de Oekraïne) was niet genegen om mee te werken aan een Veldhovens feestje. Ondanks de 79 zetten die Bok het geprobeerd heeft, was en bleef het remise. Dat was een tegenvaller. Want om zich te kunnen kwalificeren voor het WK moet Bok bij de eerste 22 spelers komen als ik goed geïnformeerd ben. Dat betekent dat hij tenminste 1, vermoedelijk 2 partijen moet winnen in de laatste paar ronden om hier kans op te mogen maken. Een score van +4 zal hopelijk genoeg zijn.
Dan moest het maar in de negende ronde gebeuren. Ditmaal ook geen kanon met een rating van tegen de 2700 aan, maar nu een Letse IM met rating 2473. Een smakelijk hapje voor een GM van 2600 zou je zeggen.
Lees meer >Het Limburg Open is dit jaar gewonnen door een drietal grootmeesters. Naast onze landgenoot Roeland Pruijssers kwamen ook de nummers twee en een van de ratinglijst, Christian Bauer (Frankrijk) en Matthew Sadler (Groot-Brittannië) op 6 uit 7. Maar Pruijssers kwam op een net iets hogere TPR uit en kreeg daarom de beker overhandigd.
Roeland Pruijssers aan het werk tegen Matthew Sadler. Ivan Sokolov kijkt toe (foto toernooisite)
Naast deze mooie zege van Roeland Pruijssers, was ook het spel van sommige Nederlandse jeugdspelers ronduit verheugend. Zeer knap was de gedeelde vierde tot en met zevende plaats (met 5½ punten) naast GM Alexandr Fier (Brazilië) werd ingenomen door Liam Vrolijk en Edwyn Mesman. Van Vrolijk die een rating van 2400 heeft, mag je iets verwachten, maar dat Mesman met 2034 zich zo in de kijkerd zou spelen, mag zonder meer een daverende verrassing genoemd worden. In de beginfase was er nog een andere jeugdspeler, de 15-jarige Charlie Tang, die al schijnwerpers op zich zag gericht. Nadat hij op knappe wijze 2 uit 2 had behaald, wist hij in ronde 3 grootmeester Sipke Ernst te vloeren.
Naast deze verrassingen had professor Arpad Elo had het na zes ronde weer eens bij het rechte eind. De paring voor de zevende en laatste ronde zag er namelijk zo uit:
Vrijwel alle sterke spelers tegen elkaar aan de hoogste drie borden. Allemaal met 5 uit 6. We missen alleen de nummers zes en zeven van de plaatsingslijst, Sipke Ernst (2546) en Ruud Janssen (2528). Zij speelden een ongelukkig toernooi.
Ivan Sokolov had de ‘pech’ dat hij met zwart tegen de nummer één geplaatste speler moest: Matthew Sadler. Die wist met fraai positiespel zijn gerenommeerde tegenstander uiteindelijk omver te krijgen.
