Herstel!

De Nederlandse leeuw kan weer lachen. In de vierde ronde van de EK landen wonnen de heren met de grootst mogelijke moeite van Griekenland (2½-1½ ) dankzij een eindspelzege van Loek van Wely. De dames sloegen met 3-1 toe tegen Turkije. Anne Haast won vanuit verloren stelling, terwijl Anna-Maja Kazarian redelijk gedegen een puntje toevoegde aan haar mooie totaal. Daar hadden nog twee punten bij kunnen komen als Zhaoqin Peng haar voordeel in het eindspel had verzilverd en Bianca de Jong-Muhren haar mooi opgebouwde stelling om had gezet in een koningsaanval.

Griekenland – Nederland

Hoe lastig blijft het voor een wereldtopper als Anish Giri om met zwart het spel te maken, als de tegenstander niet genegen is mee te werken. Dat was ook het geval met GM Papaioannou (2638). De opening verliep niet helemaal naar wens en Giri voelde zich zelfs gedwongen een pion te geven om tegenspel te ontwikkelen. Papaioannou was er niet op uit om te zien of hij winstkansen had. In plaats daarvan liet hij vrijwillig een afwikkeling toe waarin hij de pion teruggaf, maar waarbij het eindspel met ongelijke lopers totaal remise stond.

Lees meer >

Slechte dag voor Nederlandse teams

Zondag 15 november kan voor de Nederlandse teams bij het EK landen maar het best zo snel mogelijk vergeten worden. De heren verloren met 3-1 van Servië, een op papier flink wat lager geklasseerde tegenstander, terwijl de dames 4-0 om de oren kregen tegen Frankrijk.

Servië – Nederland

Anish Giri had vandaag zwart tegen Ivanisevic maar die was niet genegen om mee te werken aan een feestje voor onze landgenoot. Sterker nog: met een klein tactisch grapje slaagde de Serviër erin om een heleboel stukken te ruilen, hetgeen hem in een eindspel bracht waarin hij een marginaal voordeeltje had. Dat neutraliseerde Anish als geen ander, maar er viel geen eer te behalen: remise.

Hetzelfde resultaat kwam ook tot stand tussen Erwin l’Ami en Perunovic. Maar in een Wolgagambiet had Erwin op zet 21 plotseling de mogelijkheid tot een bijzonder kansrijk stukoffer. In plaats van 21. Pxf7! speelde onze man echter 21. Pc4?! en daarmee verwaterde zijn voordeel.

Lees meer >

Heren gelijk tegen Kroatië, dames winnen met 4-0

De tweede ronde van het EK landen zit er weer op en die heeft voor de heren niet gebracht waar van te voren op gehoopt was. Tegen Kroatië werd het ‘slechts’ 2-2. De dames lieten er tegen Montenegro geen twijfel over bestaan wie hier het beste was. Het werd 0-4 voor onze ChessQueens.

Nederland – Kroatië

Qua Elorating was Nederland, nu met Ivan Sokolov in de gelederen, favoriet tegen Kroatië dat met Ivan Saric (u kent hem vast nog wel als een van de weinigen die wereldkampioen Carlsen ooit onderuit wist te halen) en ex-Europees Kampioen Zdenko Kozul ook niet over alleen maar koekenbakkers beschikt. Dat bleek ook naarmate de match vorderde. Onze wereldtopper Anish Giri slaagde er – ondanks de witkleur – niet in om de defensie van Saric te breken. Erwin l’Ami op het tweede bord gaf er al snel blijk van dat hij met zwart wel tevreden was met remise omdat hij geen uitzichten had op meer. Het moest dus komen van de laatste twee borden. Daar zat Loek van Wely een prachtige partij te spelen tegen Kozul, maar op het bord tussen Brkic – Sokolov pakten zich al snel donkere wolken samen. En helaas… nadat Ivan een pion was kwijtgeraakt en hij ook nog een fikse blunder produceerde, verscheen er al vrij snel een punt op het scorebord in ons nadeel. Nu moest Loek, die de laatste tijd niet goed in vorm was, laten zien wat hij waard was.

Lees meer >

Jubileumeditie Cultural Villagetoernooi

Van maandag 16 november t/m woensdag 25 november zal in Wijk aan Zee het twintigste Cultural Villagetoernooi gespeeld worden. Het is al weer de twintigste editie van een toernooi dat zo langzamerhand een echte traditie begint te worden. Dit jaar is Adviesbureau Schrijvers een van de belangrijkste sponsoren.

Opmerkelijk is wel dat het niet twintig jaar achter elkaar heeft plaatsgevonden. Het lukte de organisatie niet elk jaar om genoeg fondsen te verwerven en een aantrekkelijk deelnemersveld in elkaar te sleutelen. En ook is het niet altijd gelukt om de oorspronkelijke formule te handhaven. Een enkele maal werd het toernooi geen gesloten (groot)meestertienkamp maar hield men een sterk bezet weekend- of rapidtoernooi. Gezien het feit dat de organisatie drijft op vrijwilligers, blijft het desondanks een formidabele prestatie om maar liefst negentien maal het toernooi op de kalender te houden. Wijk aan Zee wordt natuurlijk traditiegetrouw geassocieerd met het Tata Steel-tournament. Het verhaal is al eens verteld, maar misschien is het goed om nog eens in het kort weer te geven hoe de identiteit van dit toernooi is ontstaan.

Lees meer >

Wit!

In de derde ronde van de KNSB-competitie stond er voor de Stukkenjagers een lastige uitwedstrijd tegen EGGERT Purmerend op het programma. Purmerend heeft zich in de tweede ronde met een overtuigende overwinning op DD hersteld van de openingsnederlaag tegen Caïssa. De Stukkenjagers liet een overwinning in de eerste ronde volgen door een gelijkspel tegen titelkandidaat eFXO Apeldoorn. Om in het (bordpunten)spoor van Apeldoorn te blijven was een overwinning tegen Purmerend noodzakelijk. Op basis van de cijfers mocht er ook een (kleine) overwinning verwacht worden. Wellicht was dat reden voor Purmerend om drie titelhouders op de middelste borden te posteren. Daar kregen ze echter evenmin kanonnenvoer voorgeschoteld.

Ondanks dat het er op een aantal borden al snel goed uitzag voor de thuisploeg, was het teamcaptain Anne Haast die de bezoekers op voorsprong bracht door met wit in een Spaanse partij Giel Spaans uit te tellen. Een pionoffer in de opening leverde het gewenste initiatief op en in dat soort stellingen is Anne in haar element. Na een kleine aarzeling van wit had Giel met 23…Pe5! de angel uit de aanval kunnen halen. Beide spelers misten deze mogelijkheid echter waarna Anne de partij met vaste hand naar winst voerde, zoals uit haar analyse blijkt.

Haast, Anne – Spaans, Giel
Lees meer >

Gespot 76: Blunders van wereldkampioenen

Bij het grasduinen in schaakboeken, het doorbladeren van schaaktijdschriften, het surfen op het internet, het bekijken van schaakfilmpjes valt het oog wel eens op interessante stellingen, bijzondere voorvallen, geniale zetten en grappige blunders. In deze rubriek wil ik u die graag voorleggen.

Bent u ook iets tegengekomen? Laat het ons weten.


Bij het zien van partijen van jeugdige schakertjes valt op dat ze vaak moeite hebben met bepaald type zetten. En zij niet alleen. Heel horden clubschakers, goede en minder goede, vallen soms ten prooi aan een horizontale damezet, een lange loperzet, een paard dat ook terug kan slaan enzovoort. Deze geometrische effecten, zoals ik maar even noem, zijn voor mensen vaak lastig. Computers hebben dat probleem helemaal niet, wij mensen van vlees en bloed des te meer. Ik zag onlangs een jeugdspelertje dat zijn dame op veld d6 plaatste, terwijl er een zwart paard op f5 stond. De dame werd overigens niet geslagen, de partij ging gewoon verder!

Dit deed me onwillekeurig denken aan het beroemde voorbeeld Petrosian – Bronstein waarin de (ex-)wereldkampioen zijn dame ook op d6 had staan. Naar verluidt was tegenstander, die compleet was overspeeld, in vliegende tijdnood terwijl Petrosian even een wandelingetje aan het maken was.

Lees meer >

Actuele puzzels 14: WK-jeugd

In deze rubriek proberen we u op een wat alternatieve manier kennis te laten nemen van een actueel toernooi of interessant evenement. We struinen het internet af op zoek naar mooie, bijzondere of leerzame zetten of concepten. Omdat we graag willen dat u de grijze cellen ook in conditie houdt, bieden we deze aan in de vorm van opgaven.

Het WK jeugd dat in het Griekse Porto Carras, Halkidiki werd gehouden is voorbij. Nederland werd vertegenwoordigd door slechts zeven spelers. Dat waren Hing Ting Lai (Open t/m 18 jaar), Max Warmerdam (Open t/m 16 jaar), Liam Vrolijk (Open t/m 14 jaar), Eelke de Boer (Open t/m 12 jaar), Alexander Rutten (Open t/m 10 jaar), Catheleijne Sanders (Meisjes t/m 18 jaar) en Maaike Keetman (Meisjes t/m 16 jaar).

De scores van de Nederlandse deelnemers zagen er zo uit:

Lees meer >

Begrijp wat u doet: Het Dame-Indisch 2

Opening: Het Dame-Indisch 2

Na de zetten 1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 b6 ontstaat opnieuw de uitgangsstelling van het Dame-Indisch waarmee we in het eerste deel begonnen zijn. We hebben we nog een paar variantjes op de plank liggen die beginnen met: A) 4. a3. De vorige keer hebben we ons niet afgevraagd hoe het kan dat een dergelijk pionzetje gevaarlijk zou kunnen zijn voor zwart. Oud-wereldkampioen Tigran Petrosian bediende zich hiermee en later vormde Gary Kasparov het zelfs om tot een gevaarlijk aanvalssysteem.

Het idee is natuurlijk dat het paard op c3 zo belangrijk is omdat het de belangrijke centrumvelden e4 en d5 in beslag neemt, dat wit zich het tijdverlies kan permitteren. De aandachtige lezer die zich afvraagt waar C) 4. g3 blijft, moet nog even geduld hebben. Dat komt in deel 3 aan de orde.

A) 4. a3

Hoe kan een dergelijk pionzetje gevaarlijk zijn voor zwart? Dat is een legitieme vraag, want pionzetten in de opening zijn in feite geen ontwikkelingszetten. Het maakt alleen ontwikkeling van de stukken mogelijk. Toch bediende oud-wereldkampioen Tigran Petrosian zich van deze mogelijkheid en hij was er redelijk succesvol mee. Ik heb er zo’n vijftig partijen mee weten te vinden in mijn database. Toch valt het tijdverlies goed te motiveren. Wit beoogt het paard van b1 op c3 te zetten zonder dat het daar gepend kan worden. Dat paard neemt de belangrijke centrumvelden e4 en d5 in beslag en daarmee gaat wit de strijd om het centrum aan.

4…La6!?

Lees meer >

Juweeltjes 3: Pinter-Timman

In deze rubriek nodigen we de bezoeker van Schaaksite graag uit om te genieten van de meest schitterende prestaties op het schaakbord, door alle eeuwen heen. De reden waarom voetballiefhebbers in vervoering raken als zij acties zien van Messi of Ronaldo moet bij ons schakers dezelfde zijn als wij de partijen naspelen die we hier willen tonen. En aarzelt u vooral niet om uw keus ook kenbaar te maken!

Het beoordelen van wat kunst is, is puur subjectief. Tenminste dat is naar mijn bescheiden mening het geval als ik naar schilderijen kijk. Waarschijnlijk zal ik aangezien worden voor een cultuurbarbaar als ik beweer dat ik de charme van een Mondriaan niet zo kan ontdekken.

Datzelfde zou je kunnen zeggen voor het keuzelijstje dat ik heb aangelegd van partijen die naar mijn mening van grote schoonheid zijn, maar waarin anderen wellicht zich zullen afvragen waar de schoonheid precies te zien valt.

Bij schoonheid zijn de meeste schakers geneigd om partijen van dit predicaat te voorzien als er van alles geofferd wordt, dat later met rente wordt teruggewonnen of eindigt in mat. Nou ben ik daar ook niet vies van, maar toch zijn sommige strategische prestaties in mijn ogen van een schitterende eenvoud, die ik die graag voor het voetlicht wil brengen. Een daarvan is de partij die ik hieronder bespreek tussen de Hongaarse grootmeester Jozsef Pinter tegen onze landgenoot Jan Timman.

Jan Timman in de tachtiger jaren: op weg naar de wereldtop (foto Jos Sutmuller)

Lees meer >

Drie winnaars, twee IM-normen in Haarlem!

De ‘Haarlemse Meesters’ zijn ten einde. Het werd een bijzonder spannende middag waar van alles gebeurde, maar waarin uiteindelijk de champagneflessen ontkurkt mochten worden.

Wat was de situatie bij het ingaan van de negende en laatste ronde? Eén koploper, IM Manuel Bosboom met 5½ punten, gevolgd door twee achtervolgers met een halfje minder. Dat zijn FM Jaap de Jager en Barry Brink, die beide – met zwart nog wel – moeten winnen voor een IM-resultaat. De paring voor deze laatste ronde luidt:

Het wordt een boeiend schouwspel want vooral in de partijen van Jaap de Jager en natuurlijk bij Manuel Bosboom (zie foto Harry Gielen) gebeurt van alles.

Barry Brink toont zijn meesterschap in spe. Hij komt met zwart comfortabel het middenspel in en na verloop van tijd heeft hij een belangrijke pion veroverd. Maar kan hij deze pluspion in een dubbeltoreneindspel naar winst voeren? In elk geval wel zoals het gaat in de partij, want tegenstander Martin Molinari verzuimt om een stel torens te ruilen. Met voor ieder twee torens blijkt het eindspel simpel en instructief gewonnen. Brink dus een IM-norm.

Ondertussen leek de partij tussen Rooze en De Jager een soort achtbaan waar van alles gebeurde. Een stukoffer van Rooze werd min of meer weerlegd, maar even later keerden de kansen weer. De Jager besloot om een dame tegen een toren en een stuk te geven, maar toen ontstond er een wedloop waarin de bewegelijke dame beter bleek te zijn dan de zwarte toren en loper. Ook in deze fase gebeurde er van alles en het eindigde in een abrupt slot. Plotseling stond er 0-1 bij het livebord, toen weer 1-0 en later werd dat weer veranderd in 0-1. Het werd nog gekker want de Stockfish bij de livetransmission gaf groot voordeel voor zwart te zien, terwijl diezelfde Stockfish op mijn computerscherm 0.00 aangaf. In elk geval kwam het punt bij De Jager terecht en daarmee scoorde hij een meesternorm.

Wat er tenslotte in de partij Van der Lende – Bosboom gebeurde valt met geen pen te beschrijven. Enfin, kijkt u zelf maar in de viewer, ik heb de partij niet durven analyseren maar heb hem wel toegevoegd evenals de twee hierboven gememoreerde partijen. Die zijn uiteraard wel van aantekeningen voorzien.

Lees meer >