Columns

“De karakteristieken van den schaker” door Manuel Nepveu. Column van Schaakvereniging Promotie.

In 1946 promoveerde Adriaan de Groot op een proefschrift “Het denken van den schaker”, een proefschrift met een experimenteel karakter en bepaald geen lichte kost. Onlangs vroeg ik me af of je ook een proefschrift zou kunnen schrijven “De karakteristieken van den schaker”, een experimentele studie naar de schaker en zijn habitat. Huh?

Op een recente knsb-zaterdag liep ik met samen met de usual suspects in de Balistraat in Amsterdam te zoeken naar het speellokaal waar we die middag tegen een team van Caïssa moesten aantreden.

Lees meer >

“Buddy” door Theo Mooijman. Column van Schaakvereniging Promotie

In mei 2012, in de column ‘Meanderen’ heb ik u deelgenoot gemaakt van het project Goud Leven.
Laat ik thans beginnen met de toen nog niet bekende conclusie van het onderzoek.
Die luidt ‘een kortstondige intensieve campagne heeft niet of nauwelijks invloed op de leefstijl van mensen. Oftewel de goede boodschap is tegen dovemansoren gericht. Mensen blijven roken, drinken, uitbuiken achter de computer of TV, te vet of te eenzijdig eten en gaan nog steeds met de auto naar de brievenbus.

Lees meer >

Schaken als oefening in “handelen”, de column van Jan Willem Duijzer. Schaakvereniging Promotie

De column van Jan Willem Duijzer is weer zeer lezenswaardig.

De Duits-Amerikaanse filosofe Hannah Arendt maakt onderscheid tussen drie soorten van menselijke activiteiten: “arbeiden”, “werken” en “handelen”. In het arbeiden zijn mensen gelijk aan dieren: het betreft puur datgene wat steeds opnieuw nodig is om te overleven. Werken is voor haar het maken van ‘dingen’, een doelgerichte activiteit waarmee de mens zich al begint te onderscheiden van de dieren. Pas in het handelen wordt een mens echt mens, aldus Arendt. Handelen is “het omgaan met anderen”, waarin mensen zich in vrijheid aan elkaar tonen met alle uitdagingen en risico’s die daaraan verbonden zijn. Haar grote voorbeeld is de Griekse polis, waar vrije mensen in een directe democratie samen vormgaven aan hun samenleving. Maar evenzogoed noemt ze voorbeelden van handelen in de kring van vrienden en gezin.

Lees meer >

“Stellingen over schaken – Deel 1” column van Hans Meijer, Schaakvereniging Promotie

Er zijn vele stellingen in het schaken. Maar er zijn ook stellingen over het schaken. Hans Meiijer schrijft hierover in zijn eerste column van dit seizoen.

Op vele Nederlandse universiteiten is het een goede gewoonte dat een promovendus zijn of haar proefschrift ter verkrijging van de graad van doctor vergezeld doet gaan van een inlegvel met tien tot vijftien stellingen. In de loop der tijd heb ik van zo´n veertig geleerde vrienden en collega’s een exemplaar van hun proefschriften gekregen die nu allen in mijn (virtuele) boekenkast staan.

Lees meer >

“Oudjes onder elkaar” door Manuel Nepveu

Toen mijn schoonmoeder op haar zevenenveertigste met een bolle buik door Coevorden liep, werd er achter haar rug om gezegd: “De oudjes doen het nog goed”. Deze column had die titel ook kunnen krijgen, maar daar zie ik nu toch maar van af.

Midden juli werd het jaarlijkse seniorentoernooi in Dieren georganiseerd, de opvolger van het Bilderberg-toernooi dat tussen begin jaren zeventig en twee jaar geleden in Oosterbeek georganiseerd werd.

Lees meer >

Belevenissen van een arbiter: waar is het gezond verstand gebleven?

Om de vier jaar zijn er wijzigingen in de spelregels voor het schaakspel. Iedereen die hiervoor een idee heeft kan een voorstel indienen dat via de eigen bond naar de FIDE gestuurd wordt. Dan is het natuurlijk wel afwachten of zo’n voorstel door de ballotagecommissie komt. En het is helemaal afwachten wat de bonzen van de FIDE zelf verzinnen om te veranderen! De laatste paar keren na het bekend worden van de wijzigingen, stel ik mijzelf dan ook steeds de vraag: waar is het gezond verstand gebleven? Zo is in 2009 de verzuimtijd van een uur eruit gehaald. Zero tolerance dus, leuk voor de toptoernooien maar onwerkbaar voor de rest van de schaakwereld. Voor hen dient ieder toernooireglement weer uitgebreid te worden om een ontsnappingsclausule in te bouwen. Waarom niet andersom? Waarom niet alleen voor de toptoernooien, waar men dat wil, een artikel extra in het reglement voor geen verzuimtijd? Het zal wel te simpel zijn.

Lees meer >

Genderneutraal schaken!

Op het fantastische Open Nederlands Jeugd Kampioenschap schaken (ONJK) in Borne doe ik deze dagen iets aan verslaggeving.

ONJK Borne 10-08-2017, groep C, ronde 6, borden 7 en 8

Mijn bijdrage van donderdag, Groep C ronde 6 over Genderneutraal schaken wilde ik de lezer van deze site niet onthouden:

Het genderneutrale schaken!

Genderneutraliteit: de media staan er tegenwoordig bol van. Ook de schaakwereld lijkt er soms mee te worstelen. Op gesloten NK’s wordt er apart gestreden in de twee categorieën Jeugd en Meisjes. Hier op het ONJK spelen de jongens en meisjes in één groep. Wel is er – naast prijzen voor de drie eerste plaatsen – een prijs voor het hoogst geëindigde meisje. Behalve een beker ontvangt zij ook de prestigieuze titel Open Meisjeskampioene van Nederland.

Maar wat nu als een meisje overall als eerste eindigt? Natuurlijk krijgt ze dan de titel Open Jeugdkampioen van Nederland. Tot zover niets aan de hand. Echter, hoe in dat geval te handelen met de hoogst eindigende jongen? Krijgt hij de titel Open Jongenskampioen van Nederland met bijbehorend certificaat? De reglementen voorzien niet in deze omstandigheid en navraag leert dat hij slechts een beker ontvangt met de inscriptie van iets als hoogste geëindigde jongen. Maar geen officiële titel en certificaat voor hem…!

Wordt hier gediscrimineerd? Discriminatie van de jongen? Of eigenlijk toch veel eerder een verborgen discriminatie van het vrouwelijk geslacht? Voer voor discussie. Genderneutrale aanpassing van de terminologie in de officiële reglementen (bijvoorbeeld ook in die van de KNSB!) lijkt echter zonder meer gewenst. Lees verder…

Lees meer >

‘Ik schaakte als een man.’

 

In 2015 beweerde schaakgrootmeester Nigel Short dat zijn vrouwelijke equivalent niet bestaat: vrouwen hebben niet de juiste hersenen voor het schaakspel. Wereldwijde ophef ontstond, zoals altijd na zo’n soort opmerking. Maar is het wáár?

Schaken is een intellectuele sport die vooral door mannen wordt gespeeld en waarin vooral mannen uitblinken. Slechts 5% van de geregistreerde schaakspelers en maar 1% van de grootmeesters is vrouw.

Lees meer >

“Modellen van de werkelijkheid en de werkelijkheid van modellen” door Hans Meijer. Column van Schaakvereniging Promotie.

Over modellen wilt u vast wel iets meer weten, nietwaar? En deze column van Hans bevat ook nog eens een foto! Lees zijn column hier !

“Eiland-magie” door Jan Willen Duijzer. Column van Schaakvereniging Promotie.

Als schakers staan we midden in de maatschappij. Toch gaat deze column van Jan Willem over een eiland.

In mijn column van 3 maart jl. heb ik gepleit voor open (top-)toernooien, in plaats van de tegenwoordig vaak saaie gesloten toptoernooien. Zie: http://www.svpromotie.nl/Senioren/uploads/JWD03mrt.pdf Net na de “Reykjavik Open 2017”, die Giri met zeven overwinningen (!) en drie remises schitterend won, behoeft dat betoog geen verdere toelichting meer, lijkt me. Ongelijke krachtsverhoudingen, een dagelijks verrassende indeling en prestatiebeloning doen wonderen. Of is er meer de hand? Is er misschien sprake van eiland-magie? Schakers gedijen bij isolement. Hoe eenzamer hoe beter.

Zelfs onvrijwillig isolement, in een gevangenis, kan vruchtbaar zijn voor de schaakontwikkeling. Bekend is dat Mandela met zijn medegevangenen op Robbeneiland tot een behoorlijk schaakniveau kwam. Vrijwillig isolement verdient natuurlijk de voorkeur. Eilanden zijn daarvoor ideale plekken. Met als beste voorbeeld IJsland, waar Spasski en Fischer in 1972 dankzij de gekozen afzondering hun tweekamp konden spelen en waar tot de dag van vandaag sprake is van een levendige en hoogwaardige schaakcultuur. Grappig om te weten is dat IJsland beschikt over een soort mini-IJsland, in de vorm van een klein noordelijk eilandje, Grimsey. In de 19e eeuw is dit eiland ‘geadopteerd’ door de Amerikaanse mecenas Willard Fiske, die zijn liefde voor het schaken met succes overbracht op de inwoners. Fischer was niet de eerste schaak-inspirator van IJsland, Fiske ging hem voor. Op de bijgevoegde foto is de sfeervolle vuur(schaak)toren van het eiland te zien. Splendid isolation!

Lees de column hier helemaal!

Lees meer >