Problemen oplossen door zetten te elimineren

13 november 2020 17:59 7

Een van de lastigste onderdelen van het schaakspel is calculeren. Daarbij draait het er niet alleen om dat u de zetten in uw geestesoog ziet, maar ook de juiste zetten kiest. Voor eindspelen is er een handige methode. In het eindspel zijn de mogelijkheden over het algemeen beperkter dan in het middenspel. Uiteraard is het belangrijk om eerst een idee te vormen over wat er in een stelling aan de hand is. Bekijk de kenmerken van de stelling en bepaal of een van beide partijen in het voordeel is. Zo ja? Waarom?

Soms liggen de antwoorden als het ware voor het oprapen, maar er zijn ook stellingen waarin het niet meteen duidelijk is welke kandidaatzetten u tot uw beschikking heeft. Is dat het geval? Zoek dan eerst naar zetten die niet werken. U hoeft daaraan geen aandacht meer te besteden. Daarmee is snel duidelijk op welke zetten u uw aandacht moet richten.

 

Pionnenrace

De eerste stelling is een studie van Jan Timman uit The Art of the Endgame. Wit is aan zet. Het is niet zo moeilijk om te bedenken dat zwart in het voordeel is. De zwarte koning heeft een dominante positie ten opzichte van zijn witte collega. Erger: zwart kan zonder enige moeite de f-pion veroveren. Wit vecht dus om lijfsbehoud. Wat moet hij doen?

Wij passen de methode van eliminatie toe. Daarbij verwerpen wij dus de zetten die niet werken meteen en kijken naar zetten die mogelijk een oplossing bieden. In deze stelling hebben koningszetten geen zin. Het is eenvoudig in te zien dat zwart de witte f-pion ophaalt. Daarna is wit kansloos omdat het veel te lang duurt om de zwarte a-pion te veroveren en de witte a-pion te laten promoveren. Resteren twee zetten met de a-pion. U voelt vast wel aan dat 1. a3 te langzaam is. Dus zit er niets anders op dan 1. a4! te spelen. Maar hoe gaat het dan verder?

Lees meer >

In de schijnwerpers: Rick Lahaye

12 november 2020 8:00 6

Foto: Lennart Ootes

Rick Lahaye, lid van sv Spijkenisse, is niet alleen schaker, maar ook een enthousiast ondernemer en auteur. Hij schreef samen met Thomas Waanders het boek ‘Grenzen verleggen’. Ze deden samen wetenschappelijk onderzoek naar de prestaties van olympisch goudenmedaillewinnaars. De vraag ‘hoe het toch komt dat sommige sporters de absolute top bereiken?’ stond daarbij centraal.

Rick: “Onze conclusie was dat het behalen van de top een complex, dynamisch en uniek proces is waarbij duizenden factoren een rol spelen. Dat er geen heilige graal is en meerdere wegen naar Rome leiden. Dat is wellicht vanuit een wetenschappelijk perspectief een bevredigend antwoord, maar het geeft alleen geen houvast”.

“Als speler en coach wil je richting. Je hebt een kompas nodig. Wat ga je trainen en waarom eigenlijk? Meestal analyseer je als coach enkele partijen van pupillen om te zoeken naar patronen. Deze inzichten gebruik je om richting te geven aan de lessen. Je bent als coach alleen beperkt door tijd”.

Dat is één van de redenen waarom hij ChessAnalytics heeft opgericht. Alle partijen die je ooit hebt gespeeld kun je in hun database stoppen. Al deze partijen worden automatisch geanalyseerd en dan wordt gezocht naar patronen. Op basis van de inzichten in deze patronen bieden ze diensten aan voor leren en vermaak.

Dat gaat al heel ver. Het is bijvoorbeeld mogelijk automatisch alle eindspelstructuren te herkennen die er bestaan en zien hoe een speler daarop scoort. Alle toren- of pionneneindspelen die iemand ooit in zijn leven heeft gespeeld in zijn eigen partijen kan hij met een klik op de knop dan bij elkaar zien.

1. Wanneer ben je begonnen met schaken en wie heeft het je geleerd?

Ik heb schaken geleerd van mijn moeder toen ik vijf jaar oud was.

2. Heb je naast schaken nog andere sporten of hobby’s?

Ik wandel en hike* graag. In de zomer nog in Oostenrijk geweest voor een schaaktoernooi. In de ochtend en middag was het hiken in de bergen. In de avond was het dan schaken. Een ideale combinatie! Verder ontspan ik door het kijken van films en series. Tot slot haal ik veel energie uit ondernemen. Iets opbouwen vanuit niks, daar haal ik veel voldoening en plezier uit. Het voelt haast als een hobby.

3. Naar welke muziek luister je graag?

Heel uiteenlopend. Als ik echt moet kiezen, dan is het Coldplay.

4. Heb je een favoriete auteur? Zo ja wie dan?

Niet echt. Ik lees veel, maar dat zijn meestal wetenschappelijke artikelen of online artikelen waar ik iets nieuws van leer. Verder hebben series en films mijn voorkeur boven leesboeken.

5. Hoeveel tijd besteed je gemiddeld per week aan het schaken?

Het ligt aan de week, maar meestal tussen de 40-60 uur per week. In mijn hoofd ben ik 24/7 met schaken bezig. Lesgeven en vooral het verder door ontwikkelen van ChessAnalytics. Een platform uit de grond stampen met je team kost veel tijd. Ontwerpen en communiceren met programmeurs en computerwetenschappers over de te bouwen functionaliteiten, financiering, sales, marketing, klantenservice en vele andere aspecten die om de hoek komen kijken bij ondernemen. Die diversiteit is geweldig. Je takenlijst is alleen oneindig en je moet goed kunnen loslaten.

Lees meer >

In de schijnwerpers: IM Robert Ris

29 oktober 2020 19:07 0

Noot van de redactie: we hebben besloten met ingang van vandaag een nieuwe rubriek, getiteld ‘In de schijnwerpers’ op te starten. Daarin zullen we een bekende, spraakmakende of bijzondere schaker een aantal vragen voorleggen. We hopen op deze manier dat de bezoeker van Schaaksite een idee gaat krijgen, wat voor bijzonder schaakleven we in Nederland hebben. De coördinator van deze rubriek is Michel Hoetmer en we trappen af met Robert Ris.

 

 

Robert Ris geboren op 14 april 1988 is Internationaal meester met een elo van 2464. Daarmee staat hij hoog op de ranglijst in Nederland. Robert is tegenwoordig vooral actief als trainer en auteur. Van zijn hand verschenen inmiddels meerdere boeken, zoals: Crucial Chess Skills for the Club Player 1 en 2 en The Modernized Svesnikov via Thinkers Publishing.


Hij is een vaste waarde bij ChessBase. Naast een wekelijkse show ‘The fast and the furious’ publiceerde hij ook diverse interessante dvd’s, zoals bijvoorbeeld ‘Calculation training’.

 

1. Wanneer ben je begonnen met schaken en wie heeft het je geleerd?

Van mijn vader toen ik 7 was en vrij snel daarna werden er schaaklessen op de basisschool georganiseerd en ben ik ook lid geworden van SV Zukertort Amstelveen.

2. Heb je naast schaken nog andere sporten of hobby’s?

Ik ben redelijk sport-minded en kijk graag naar bijna elke (bal)sport, vooral basketbal en voetbal. Zelf zwem ik graag.

3. Naar welke muziek luister je graag?

Ik heb een vrij brede muzieksmaak, maar op latin popmuziek wil ik nog wel eens los gaan!

4. Heb je een favoriete auteur? Zo ja wie dan?

Khaled Hosseini – De vliegeraar

5. Hoeveel tijd besteed je gemiddeld per week aan het schaken?

Ik ben full-time met schaken bezig in diverse functies, o.a. auteur boeken en dvd’s en organisator, maar ik ben vooral actief als (online) trainer/coach met studenten over de hele wereld. Voor meer info zie mijn eigen website: RobertRis.com

Lees meer >

Recensie: Timman’s Triumphs

12 oktober 2020 8:00 5

De achterflap van dit boek vertelt de lezer het volgende: “Jan Timman is een van de sterkste grootmeesters die nog nooit de wereldtitel heeft gewonnen. De beste van het Westen behoorde jarenlang tot de schaakelite.” Daarmee is uiteraard geen woord overdreven. Ik vrees dat men daarmee ook een zere plek raakt. Want wat zou het toch mooi zijn geweest als Timman het wel had gered. Al was het maar zoals een andere illustere Nederlander, Max Euwe, voor een jaar of twee.

Naast een geweldige schaker is Timman ook een begenadigd auteur. Hij heeft al een hele reeks uitstekende boeken op zijn naam staan. Denk bijvoorbeeld aan ‘Het groot analyseboek’ uit 1979. Daar zijn inmiddels andere boeken bijgekomen, zoals Timman’s Titans en The Longest Game.

Dit boek past prima in deze reeks. Timman heeft zijn 100 beste partijen geselecteerd. Zo’n selectie is uiteraard zeer persoonlijk. De partijen vormen een prima afspiegeling van zijn imposante carrière. Het boek bestaat uit zes hoofdstukken die elk een periode uit Timman’s schaakleven behandelen. De lezer vindt er de volgende hoofdstukken:

  • Hoofdstuk 1: De weg naar de top (1967-1977)
  • Hoofdstuk 2: De blokkade (1978-1980)
  • Hoofdstuk 3: De beste van het Westen (1981-1985)
  • Hoofdstuk 4: De strijd om de wereldtitel (1986-1993)
  • Hoofdstuk 5: De wereldtitel raakt uit het zicht (1994-2000)
  • Hoofdstuk 6: Het nieuwe millennium (2001-2019)

Kortom: het boek beslaat zijn hele carrière van de jaren zestig tot vorig jaar in 350 pagina’s.

Lees meer >

Toch anderhalve meter afstand houden aan het schaakbord

7 september 2020 21:03 12

Het lijkt bijna ongemerkt voorbij te zijn gegaan, maar er is iets veranderd in het protocol veilig schaken van de KNSB. En dat ‘iets’ is bepaald geen detail. In eerdere protocollen was er sprake van een relatief soepele regeling. Spelers mochten gedurende de gehele partij dichter bij elkaar zitten.

De schaakbond spiegelde zich daarbij aan andere sporten. Als de betreffende spelers zich maar niet voorover bogen. Een belangrijk verschil met andere sporten, denk aan voetbal of hockey, is dat het fysieke contact bij die sporten over het algemeen kort duurt. Maar bij schaken is dat toch écht anders. En dat heeft nu dus verregaande consequenties.

Lees meer >

Waarom lijden wij met z’n allen aan uitstelleritus?

26 augustus 2020 12:05 2

Het zal u niet zijn ontgaan. De KNSB-competitie begint later dan gebruikelijk. Daardoor krijgen de clubs langer de tijd om te bepalen wat ze gaan doen. Dat kan zijn: meedoen, afhaken of een jaar overslaan. Het schijnt dat de clubs er via de bondsraad zelf om hebben gevraagd. Voor zover ik heb begrepen was de schaakbond er ook niet gelukkig mee.

Voor uitstel pleit dat clubs dan extra tijd krijgen om hun zaakjes te regelen. Dat lijkt een prima gedachte. Helaas stuit het op praktische bezwaren. Want schakers zijn niet de enigen die hun activiteiten weer willen opstarten. Andere sport- en hobbyverenigingen willen precies hetzelfde. Door de coronamaatregelen die de overheid heeft opgelegd is de capaciteit van zalencentra, niet groter, maar juist kleiner. Dus kun je er vergif op innemen dat dit gaat knellen. U kunt die zalenverhuurders geen verwijt maken: die opereren op basis van ‘wie het eerst komt die het eerst maalt’. Zou ik ook doen.

Met andere woorden: doordat wij in de schaakwereld de problemen voor onszelf uitschuiven, doen wij onszelf de das om. Want zullen wij eens redeneren vanuit de positie van een zalenverhuurder? De schaakclub komt naar u toe en zegt:

“Wij willen graag zalen bij jullie huren en kunnen ook al wat zeggen over de datums, maar dat is nog niet zeker. Want een thuiswedstrijd kan straks zomaar een uitwedstrijd blijken te zijn of andersom. Maar voor de zekerheid nemen wij wel alle dagen in optie. Kan dat?”

Grote kans dat u smakelijk begint te lachen en zegt:

Lees meer >

De grote foto quiz voor schakers

8 mei 2020 15:07 32

Dit is een heel leuke quiz voor liefhebbers van schaakgeschiedenis. De quiz is gemaakt door Eric Roosendaal. Het gaat erom dat je de 100 beste of beroemdste schakers uit de geschiedenis herkent aan hun foto’s. De keuze van de 100 meest bekende schakers is natuurlijk enigszins willekeurig of een kwestie van smaak.

Er zijn tien niveaus met elk tien afbeeldingen. Wanneer je een niveau hebt voltooid, krijg je toegang tot het volgende niveau.

Lees meer >

Open schaakkampioenschap Amstelveen

8 januari 2020 17:23 0

Wij hebben dit toernooi dat was gepland voor eind mei en juni vanwege de overheidsmaatregelen helaas moeten annuleren.

 

Open Amstelveens Snelschaakkampioenschap (10/4)

24 december 2019 12:14 0

Het Open Snelschaakkampioenschap van Amstelveen op vrijdag 10 april 2020 (georganiseerd door sv Zukertort) is helaas geannuleerd ivm de coronapandemie.

Hoe komt het Hollands aan haar naam?

6 maart 2016 12:26 1

Als je op zoek gaat naar de naamgeving van schaakopeningen kom je de ene keer verrassend veel informatie tegen en de andere keer bitter weinig. Hoe kwam het Frans bijvoorbeeld aan haar naam?

Het schijnt dat de Franse verdediging haar naam kreeg na een correspondentiepartij in 1834 tussen Londen en Parijs. Meer heb ik, via mijn online zoektocht, niet kunnen achterhalen. Over het Hollands weten wij gelukkig ietsje meer.

Lees meer >