125 jaar Max Euwe: Een bijzondere middag in het teken van de wereldkampioen

21 mei 2026 16:02 0

 

Foto: Jeroen van den Berg

Afgelopen woensdag was een bijzondere dag. Het was op de kop af 125 jaar geleden dat Max Euwe op 20 mei 1901 werd geboren. Een uitstekende reden voor het Max Euwe Centrum om hier uitgebreid bij stil te staan. Jaap van den Herik nam de aftrap van de middag voor zijn rekening met een mooie lezing over Max Euwe.

Belangrijke elementen in dit verhaal waren hoe Euwe over bepaalde zaken dacht, er mee omging en wat zijn belangrijkste motivaties waren. Beide heren hebben elkaar goed gekend.

Die motivatie was namelijk best bijzonder: Euwe had de droom om hoogleraar in de wiskunde te worden, en was er niet zozeer op gebrand om de absolute schaaktop te bereiken. Het mooie is dat uiteindelijk beide dromen werkelijkheid werden.

Lees meer >

In de schijnwerpers: IM Nico Zwirs

12 mei 2026 11:00 2

Foto: Frans Peeters

Nico werd met zijn team Apeldoorn 1 kampioen van de Meesterklasse. Met een score van 6 uit 9 en een TPR van 2545 had hij daarin een belangrijk aandeel. Maar dat is niet het enige. Sinds enige tijd geeft hij trainingen en heeft hij via ChessBase al een flink oeuvre aan schaak-DVD’s opgebouwd.

 

Kun je me wat meer vertellen over je schaak­achtergrond, bijvoorbeeld hoe en wanneer je begon?

Mijn moeder leerde me schaken toen ik acht jaar was. Op de basisschool deed ik het best wel goed, dus zij dacht:

“Het is leuk om Nico eens een niet-schoolse uitdaging te geven.”

Dat werd schaken. Ik vond het meteen leuk en wilde overal waar ik kwam tegen mensen spelen, zoals bij mijn tante of op de buitenschoolse opvang. Al snel ontdekte ik dat er op mijn basisschool op dinsdagavond schaaklessen werden gegeven. Als je een achtjarige jongen bent en je kunt iets redelijk goed, dan ben je al gauw enthousiast. Zo is het ooit begonnen.

Lees meer >

Kandidaatzetten: een snelle blik

8 mei 2026 17:34 0

Deze puzzel zou 300 ratingpunten onder mijn standaardniveau (bij puzzels op Lichess) moeten zitten. Dus had ik hem snel moeten oplossen. Helaas was dit niet het geval. Ik keek, zocht, zocht nog meer en deed uiteindelijk een voor de hand liggende zet. Die was fout! Er volgden nog meer fouten. Ik was als een kip zonder kop bezig. Wat ging er mis? Lees het antwoord en enkele praktische tips…

Schaakpuzzel 81 – even rekenen

5 mei 2026 11:17 2

Zwart is aan zet. Het ziet er niet best uit vanwege de penning van de loper door de toren. Is er nog iets aan te doen? Je vindt het antwoord hier…

Lees meer >

In de schijnwerpers: GM Ivan Sokolov

28 april 2026 9:00 1

Foto door Harry Gielen

We kennen Ivan natuurlijk allemaal. Hij was een topspeler en tegenwoordig is hij actief als coach. Hij boekte zijn grootste succes als coach met Oezbekistan door de Olympiade te winnen in 2022. Maar dat is lang niet alles. Hij heeft diverse interessante publicaties op zijn naam staan en talloze boeiende en leerzame video’s geproduceerd. Kortom: hij heeft veel te vertellen!

Kun je me iets meer vertellen over jouw schaakachtergrond? Hoe en wanneer is jouw schaakcarrière begonnen?

Dat is een tijd geleden; dat was in 1974. Het was eigenlijk een normaal verhaal voor iemand uit een schaakfamilie. Mijn vader, Tsenko, ‘Cenko’, was een clubschaker. In die tijd kreeg je pas een rating vanaf 2200, dus hij was zogezegd ‘unrated’. Als ik het zou moeten inschatten, had hij een rating van ongeveer 2000 of zoiets.

Vanaf dat moment begon het allemaal. Ik speelde bij mijn schaakclub en deed in 1975 al mee aan mijn eerste toernooien. Het toeval wil dat Karpov in dat jaar wereldkampioen werd en op bezoek kwam in Sarajevo, de plaats waar ik toen woonde en ook ben geboren. Hij gaf een simultaan en ik speelde remise tegen hem! Dat heeft me een duwtje in de rug gegeven, want ik was pas zeven jaar oud. Zo is het begonnen en vanaf dat moment ging het rollen.

Lees meer >

Kandidatentoernooi ronde 14: Vaishali winnaar bij de dames en Giri eindigt met een overwinning

16 april 2026 0:37 6

Bij de dames bleef het tot op het laatst bijzonder spannend. Vaishali trok uiteindelijk aan het langste eind. Daarover straks meer. Maar nu eerst het open toernooi met onze landgenoot.

Het lukte Giri dinsdag niet om tegen Sindarov een vuist te maken en de deur naar de eindoverwinning op een piepklein kiertje te zetten. Maar vandaag ging het een stuk beter. Want er was nog wel wat te winnen voor Giri. Een ongedeelde tweede plek levert veel meer prijzengeld op dan een gedeelde of lagere klassering.

Onze landgenoot kreeg ook wel een beetje hulp van zijn tegenstander Bluebaum. Op de 11e zet bevonden beide heren zich al op onbekend terrein. Er was één partij die na 10… h6 verder ging met 11. Pge4. Bluebaum koos voor het scherpe 11. h4. Op zich is er dan nog niets aan de hand. Maar hij nam een paar zetten later in de volgende stelling te veel risico.

Lees meer >

Kandidatentoernooi ronde 12: Giri laat winst schieten

13 april 2026 0:23 15

Wat moet je zeggen over deze ronde? Over drie partijen kan ik, zonder iemand tekort te doen snel zijn. Feitelijk zijn er nog slechts twee spelers in de race voor de eerste plaats. De groep kansloze volgers kun je dan ook weinig kwalijk nemen als ze er niet meer vol voor gaan. Want er staat niets meer op het spel. En dus eindigden de partijen tussen deze ‘kanslozen’ in remise.

Uiteraard kun je koploper Sindarov niet tot dit korps degraderen, maar ook hij hoeft geen onnodige risico’s te nemen met zijn twee volle punten voorsprong. Dat ligt anders voor Giri. Hij maakt nog een kleine kans op de eindoverwinning. Maar dan moet hij wel hele punten scoren. Halfjes zijn niet genoeg.

Dus was er voor hem alles aan gelegen om een overwinning te scoren. Giri heeft het vol overgave geprobeerd. In zijn partij met zwart tegen Wei bereikte hij al snel een ongeveer gelijke stelling. Tot de 31e zet ging de strijd min of meer gelijk op. Zie onderstaande stelling. Met 27… g5 dwingt zwart iets af.  De witte loper hangt en daardoor is wit gedwongen tot stevige maatregelen. Wat zou u hier spelen?

 

Lees meer >

Kandidatentoernooi ronde 10: Sindarov soeverein aan de leiding

9 april 2026 22:25 6

De grote vraag was: kon Sindarov zijn grote voorsprong handhaven of zou Giri nog een stapje dichterbij kunnen doen? Na de winst van Giri gisteren tegen Caruana was de hoop dat hij vandaag dit kunstje nog een keer zou opvoeren. Maar dat viel een beetje tegen. Giri kwam niet verder dan remise.

En Sindarov? Die ging gewoon verder met wat hij het hele toernooi al doet: winnen. Dit keer was Prag het slachtoffer. De koploper heeft weer twee punten voorsprong met nog slechts vier ronden te gaan. Je krijgt de indruk dat het toernooi hiermee zo’n beetje is beslist. Of zou er toch nog een wonder gebeuren? Bij de dames is het bijzonder spannend en kan het nog alle kanten uit.

Lees meer >

In de schijnwerpers: Koos Stolk

24 maart 2026 10:38 9

Foto: Harry Gielen

Wie kent hem niet? Ik leerde Koos in eerste instantie kennen vanwege de afzender van de competitiemailtjes. Maar hij is veel meer dan dat. Hij is de man die men regelmatig achter het bord vandaan plukte vanwege zijn tomeloze inzet en zich graag bezighoudt met het organiseren van evenementen. Tegenwoordig uiteraard voor de schaakbond. Hij opereert het liefst een beetje op de achtergrond. Lees over zijn ambities, drijfveren en de mens achter de bekende naam.

Wanneer ben je begonnen met schaken en wie heeft het je geleerd?

Een vriend van een oudere broer was bij ons op bezoek en toen besloten we te gaan schaken. Hij heeft het me dus geleerd. Ik was toen een jaar of zeven, acht. Het eerste wat hij deed, was vragen:

“Zullen we een potje spelen?”

Hij zette me direct mat met het herdersmat. Dat was een behoorlijke afknapper; ik heb daarna tot mijn twaalfde of dertiende niet meer geschaakt.

Op de middelbare school, het Thomas a Kempis College in Arnhem, was er een schaaktoernooi. Ik deed mee en dat ging best goed; ik versloeg zelfs iemand uit het schoolteam. Daarna heb ik weer een hele tijd niet gespeeld. Wel af en toe een potje voor mijn plezier, maar niet bij een club. Pas op mijn vijfentwintigste zei een vriend:

Lees meer >

In de schijnwerpers: Jan Jaap Janse

17 maart 2026 9:00 5

Foto: Harry Gielen

Waar zou de schaakwereld zijn zonder mensen die er alles aan doen om het schaken tot een voor iedereen fijne aangelegenheid te maken? We spreken met iemand die niet alleen een belangrijke rol vervult in de Utrechtse schaakwereld maar ook op nationaal niveau als directeur van het NK in 2024.

 

Wanneer ben je begonnen met schaken en wie heeft dit je geleerd?

Ik kom uit een dorpje waar geen schaakclub was: Nieuw-Lekkerland, in de buurt van Dordrecht. Ik weet het niet meer precies, maar het schijnt dat mijn oma me heeft leren schaken. Toen ik een jaar of 10, 11 was, bleek er een informeel schaakclubje in het dorp te zijn. Dat was zonder klok en men noteerde niet. Het waren vooral oudere heren. Waarschijnlijk heeft mijn opa toen gezegd:

“Mijn kleinzoon kan er ook wel wat van. Laat die maar meedoen.”

Daar werd ik uiteindelijk — niet gelijk het eerste jaar — kampioen.

Hoe reageerden de oudere deelnemers erop dat zo’n jong broekje kampioen werd?

Ik geloof dat er over mijn deelname wel even gesproken moest worden. Ze vroegen zich af of dat wel de bedoeling was. Maar uiteindelijk vonden ze het ook wel leuk; ze waren er trots op. In Alblasserdam, een dorp wat verderop, was wel een kleine schaakclub. Daar werd ik lid en speelde er na enige tijd ook in competitie­verband.

Lees meer >