Zetdwang overkomt een speler die de pech heeft zich in een situatie te bevinden dat hij zijn eigen ondergang versnelt doordat hij moet zetten. Meestal overkomt een speler dit in tijdnood met de vlag op vallen. Voor je er erg in hebt speel je de verkeerde zet. Op deze manier kreeg ik het in een van mijn externe competitie partijen voor elkaar mijn tegenstander mat in één te gunnen.
Terwijl Alireza Firouzja de schaakwereld bezig houdt met zijn pijlsnelle stijging op de wereldranglijst en we op de Schaaksite deze week het verleden indoken van voormalige wereldkampioenen, is het echte WK vandaag ook begonnen! Magnus Carlsen verdedigt zijn titel tegen de Rus Ian Nepomniachtchi (voor het vervolg van dit verslag maar gewoon ‘Nepo’). Dit is alweer Carlsen’s 5e WK-match, zijn uitdager debuteert (meer info over hen onderaan het artikel). Voordat we ingaan op die eerste partij eerst even wat praktische zaken, want dit WK is een tikje anders. Interessante wijzigingen ten opzichte van voorgaande jaren zijn dit:
De partij
Een korte samenvatting, voordat ik hem wat dieper analyseer:
In deze eerste partij was het Carlsen die met de eerste verrassing kwam: hij offerde centrumpion e5 op zet 8 in het Spaans! In ruil voor de pion kreeg hij een eenvoudigere stelling waarin hij lichte druk kon uitoefenen op Nepo’s stelling. Toen Nepo, wellicht wat onnauwkeurig, lichte stukken ruilde kreeg Carlsen serieuzere kansen. Met name zijn paard was aanzienlijk beter. Net voor de eerste tijdscontrole miste Carlsen helaas de scherpte om he voordeel vast te houden. Waar zijn paard eerst de hoofdrol speelde, vond die van Nepo de weg terug in de partij om vervolgens met zettenherhaling remise af te dwingen. De paardenrace eindigde dus alsnog in een gelijkspel. Hieronder een impressie van de paardsprongen, ‘overzichtelijk’ weergegeven in een diagram met enkel de velden (blauw het witte paard van b1, groen het zwarte paard van g8).
Lees meer >
De WK-match is van 26 november t/m uiterlijk 15 december in Dubai. De partijen zijn op Chess24 te volgen met o.a. commentaar van Polgar en Giri. Verslagen van Herman Grooten, Michel Hoetmer, Bram Klapwijk, Max van de Pavoordt, Dimitri Reinderman, Ornett Stork, Richard Vedder en Paul Wiselius: [1], [2], [3], [4], [5], [6], [7], [8], [9], [10] en [11]. Carlsen blijft wereldkampioen.
Lees meer >
De aanmelding voor de teambattles staat open. Komende zondag al beginnen we met een adhoc we zien wel wie er meedoen eerste zondagavondbattle sinds maanden, maar het wordt wel weer mooi. UVS Nijmegen was er zoëven als de kippen bij: eindelijk in de hoogste klasse!
De snelste (en ook enige) manieren zijn via lichess aan https://lichess.org/@/Govert of via de mail aan Govert Pellikaan.
Lees meer >Update mailing vrijdagavond 19:38 uur: “Vanavond heeft de overheid gezegd dat de verzwaring van de maatregelen zondag 28 november ingaat. Dat betekent dat morgen de competitie gespeeld wordt.
Omdat velen van jullie twijfels hebben en sommigen niet willen spelen, heeft het KNSB Bestuur besloten als teams niet spelen dit niet automatisch leidt tot strafpunten en/of een boete. Als een team niet wil spelen moet natuurlijk wel direct de tegenstander ingelicht worden.”
Vanwege de Covid-19 pandemie gaat de overheid de maatregelen aanscherpen. Inmiddels gaat het gerucht rond dat vanaf zaterdag 27 november de amateursport moet stoppen na 17:00 uur. We hebben de overheid gevraagd of dit gerucht klopt, ze willen geen bevestiging of ontkenning geven. Omdat zaterdag een competitieronde is, staan we voor een dilemma. Het zal voor veel wedstrijden niet mogelijk zijn de wedstrijd voor 5 uur te beëindigen. Daarom heeft het KNSB bestuur besloten tot het volgende:
Om 19:00 uur is de persconferentie. Daarna weten we meer.
Lees meer >
Een paar weken geleden plofte er een groot pakket met twee paarskleurige boeken, afkomstig uit Duitsland, op mijn deurmat. Om maar meteen met de deur in huis te vallen, uitgeverij JVB (Joachim Beyer Verlag) heeft deze serie van twee boeken uitgebracht. Het onderwerp van schrijver Karsten Müller is uiteraard zijn geliefde eindspel. En niet zomaar een nieuw standaardwerk over dit deelgebied in ons spel maar een prachtige verzameling met de beste eindspelen ooit door wereldkampioenen gespeeld. Bij mijn weten is nog nooit eerder een dergelijke verzameling bij elkaar gezet hoewel een aantal van deze eindspelen zijn weg wel in de schaakliteratuur heeft weten te vinden. Dat zegt Müller min of meer ook in zijn voorwoord: de lezer krijgt een fraaie collectie van zeer instructieve en ook indrukwekkende voorbeelden voorgeschoteld. Daarbij neemt “schaakdocent” Müller zijn toehoorders mee in de thematische keuze die hij heeft genomen bij alle voorbeelden.
Zo koppelt hij het “het loperpaar” aan Steinitz, “de ingenieuze verdediging” aan Lasker, de manier waarop Aljechin “aanvallen opbouwt in de zogenaamde vierde fase van de partij”, de “vakkundige wijze waarop Euwe vrijpionnen wist te benutten” en zo verder. Deel 1 handelt over alle wereldkampioenen van Steinitz tot en met Tal, waar deel 2 de meeste memorabele eindspelen voor het voetlicht brengt van Petrosian tot en met Carlsen. En de term “schaakleraar” houdt natuurlijk in dat Müller veel opgaven aanbiedt. Dat is sowieso een sterk punt in de didactische kaders waarin hij zich manifesteert. In zijn beroemde “Endgame Magic Show” bij Chessbase, in zijn leerzame analyses op de website van Chessbase en de vele doorwrochte analyses die hij via Chessbase Magazine aanbiedt, altijd zal hij de kijker of de lezer uitdagen om zelf na te denken over bepaalde stellingen die hij toont. En dat doet hij in deze tweedelige serie ook. Maar de manier waarop is uniek! Want na een korte inleiding over de wereldkampioen die hij onder de loep neemt wordt een instructief voorbeeld vergezeld van een QR-code!
Voorbeeld van een pagina met QR-code.
En dat op het moment dat onze wereld op zijn kop wordt gezet door QR-codes… Ik vrees dat hij hiermee alle complotdenkers en antivaxers in de gordijnen jaagt, maar vermoedelijk zitten daar niet veel schakers tussen, omdat die algemeen beschouwd worden als logische denkers en meestal hun gezond verstand gebruiken. De rechtszaak die de KNSB onlangs aan zijn broek kreeg van een aantal niet gevaccineerde spelers bij het kwalificatietoernooi voor het NK, daargelaten…
Terug naar de QR-code bij de voorbeelden. De lezer hoeft zijn smartphone maar te richten hierop en hij wordt onmiddellijk omgeleid naar een Chessbaseplatform waar het voorbeeld in een mooie viewer wordt getoond, compleet met alle varianten. De begeleidende tekst moet de lezer uit het boek halen, dus de pgn downloaden kan natuurlijk maar daarmee heeft de lezer het boek nog niet (digitaal) in handen. Dat zou overigens een ongelooflijke klus worden want elke stelling in het boek is via de QR-code gelinkt naar de digitale versie. Voor zover ik weet is dit de eerste keer dat het zo wordt gedaan, de JBV Chess Books en Chessbase hebben de handen ineen geslagen om dit mogelijk te maken: een geweldige noviteit!
Als we bij de pagina (links op de afbeelding) inzoomen met onze QR-scanner worden voor dit eindspel Englisch-Steinitz geleid naar onderstaande weblink: https://share.chessbase.com/SharedGames/game/?p=BXtiWVelr621J7tENiszylyXmXY90GFNUoizb/I7o6RyaJrJYxt0fs05J297Qzru
Daar kunnen we ook op klikken en dan ziet het uit zoals op de afbeelding rechts:
Dat is de pgn-viewer die Chessbase tegenwoordig hanteert en waar de auteur zijn commentaar, tekst en analyses in kwijt kan. En die mag ook nog gedownload worden. Hier komen twee werelden bij elkaar, het schaakboek en de digitale representatie ervan. Fraai gevonden!
Lees meer >Vanwege een nieuwe publicatie betreffende Aljechins oorlogsverleden (zie chessbase) ben ik op zoek naar bewijzen dat Euwe geprotesteerd heeft tegen het beruchte, aan Aljechin toegeschreven artikel van maart 1941 (kortweg) ‘Jüdisches und arisches Schach’. Volgens Evert Straat (Praatschaak 1, p. 108) had Euwe dat in 1941 gedaan. Ook Münninghof (Max Euwe; biografie van een wereldkampioen, p. 347) schrijft dat Euwe er zich ‘zo beslist mogelijk’ van distantieerde.
Lees meer >Per 1 januari 2022 veranderen enkele FIDE-regels voor (dames) grootmeester- en meestertitels. De FIDE heeft de nieuwe reglementen hier gepubliceerd. Veel wijzigingen zijn tekstueel, maar enkele aanpassingen wil ik er hier graag uitlichten voor mijn collega arbiters, toernooiorganisaties, titelkandidaten of anderszins geïnteresseerden. Uiteraard is het verstandig om in een concrete situatie altijd de regels opnieuw goed door te lezen!
In de eerste plaats wordt de deur geopend voor het behalen van een norm in een hybride toernooi (in het kort: de wedstrijden worden gespeeld via internet,
Lees meer >Hoe word je wereldkampioen schaken?
Laatst had ik een mooie droom want je moet toch wat als je ligt te slapen. Ik droomde dat ik wereldkampioen schaken werd. Nu is een droom aardig maar de werkelijkheid zou toch een stuk aardiger zijn. Maar hoe doe je dat: schaakkampioen worden? Het antwoord is verbluffend simpel: door vanaf heden alle schaakpartijen te winnen!
Te beginnen op de club.
Lees meer >Komende vrijdag begint de WK-match tussen Magnus Carlsen en Ian Nepomniachtchi. Wij zullen daar elke matchdag een bericht over plaatsen met op zijn minst de uitslag en partij, maar een uitgebreider verslag is natuurlijk leuker. Daartoe zoeken we vrijwilligers die de partij in woorden willen omschrijven met daarbij een (korte of uitgebreide) analyse. Het is niet per se nodig om hiervoor een heel sterke schaker te zijn (al helpt het wel),
Lees meer >
Vandaag was de slotronde van het Europees landenkampioenschap. Nederland had zowel in het Open toernooi als bij de dames een uitstekende klassering afgedwongen, maar helaas eindigde de slotdag in mineur. Beide teams gingen onderuit en zakten door dit resultaat wat plaatsen op de ranglijst. Niettemin kan gesteld worden dat beide Nederlandse schaakteams zich op dit Europese Kampioenschap zeer behoorlijk hebben gemanifesteerd.
Eline Roebers scoort haar eerste IM-norm! (foto Harry Gielen)
Net als in het voetbal zijn we aan het verjongen. We hebben ingezien dat we de vruchten mogen plukken van de jeugdopleiding! Met maar liefst drie Van Foreesten in de gelederen die allemaal prima gepresteerd hebben, mogen we de verjonging als geslaagd beschouwen. Kers op de taart was de heel opvallende prestatie van de pas 15-jarige Eline Roebers die aan het tweede bord van het damesteam een prachtige IM-norm scoorde met 6 uit 8. Dat was zelfs nadat ze in ronde 7 had verloren, maar haar score was ronduit formidabel voor een debutant. Door haar overwinning in de laatste ronde kwam ze zelfs uit 7 uit 9, een ongekend puntentotaal.
De heren deden mee in de top, kregen enkele toplanden tegen en wisten zich redelijk te handhaven. Met de 2700-spelers Anish Giri en Jorden van Foreest zat het wel snor. Lucas, de jongere broer van Jorden, was aan bord twee geplaatst: hij moest zoveel mogelijk tegenhouden, terwijl Jorden aan drie als puntenmachine moest fungeren. Dat plan is gedeeltelijk gelukt. Giri scoorde +3, Jorden zelfs +4. Ook Lucas eindigde in de plus, hij won er twee, speelde er twee remise en verloor alleen de laatste van de sterke Spanjaard Antón Guijarro. Maar aan het laatste bord viel het wat tegen. Max Warmerdam, net boven 2600 tegenwoordig won zelfs geen enkele partij; na twee nullen moest hij genoegen nemen met zeven remises, waarbij aangetekend moet worden dat hij soms ook remise maakte in het belang van het team. Erik van den Doel ten slotte liet niet zijn beste schaak zien. Hij speelde maar vijf partijen en kreeg een -1-score te slikken.
Een plaats op het podium zat er daarom nauwelijks in, hoewel het veld bij het ingaan van de laatste ronde erg in elkaar geschoven was. Vier ploegen met 12 punten: Azerbeidzjan, Armenië, Oekraïne en Frankrijk (met de geweldig scorende Firouzja aan het eerste bord). Dan Nederland met de meeste bordpunten van een drietal achtervolgers (t.w. Polen en Spanje) met 11 punten. Dat was ook de tegenstander in de laatste ronde, straks daarover meer. Maar dat er muziek in het Nederlandse schaak zit, is helder.
De dames hebben, mede door de fantastische score van Eline Roebers op het tweede bord, een uitstekend toernooi gespeeld. Ze stonden bij het ingaan van de laatste ronde gedeeld derde (met 10 matchpunten en 20 bordpunten), achter het oppermachtige Rusland (16 matchpunten) en Georgië (13 matchpunten). Die gedeeld derde plaats moest overigens wel gedeeld worden met nogal wat landen en dus moest er sowieso gewonnen worden om die plek te handhaven. Dat zat er helaas niet in want aan tafel 4 tegen het sterke Azerbeidzjan gingen de onzen roemloos ten onder. De enige die wat in de melk te brokkelen had, was Tea Lanchava die WIM Beydullayeva bijna wist te verschalken. Uiteindelijk lukte het haar toch niet, de partij eindigde in remise, maar toch kwam zij uit op een mooie score. Overigens deed de andere debutante in dit team, Machteld van Foreest, het ook heel verdienstelijk.
Uiteindelijk blijkt dat Eline en Jorden ook de bronzen medaille voor hun score op respectievelijk het tweede en derde bord hebben ontvangen. Eline dus met 7 uit 9 met de prachtige TPR van 2504 en een IM-norm, Jorden met 6,5 uit 9 en een ook fraaie TPR van 2714. Ze worden via facebook gefeliciteerd door de voorzitter van de KNSB, Bianca de Jong-Muhren.
Lees meer >Sinds het begin van dit jaar werk ik bij een ander softwarebedrijf dan daarvoor. Omstandigheden, gebeurtenissen, plannen… Door de huidige omstandigheden en beperkingen had ik, ondanks dat we nu een jaar verder zijn, een aantal collega’s tot nu toe alleen maar gesproken via Zoom of Teams, en had ik ze nog niet in levende lijve ontmoet. Daar is dit weekend verandering in gekomen want we hadden een bedrijfsuitje. Lees de hele column in PDF.
In een jeugdtraining stelde Manuel Bosboom eens direct na de opening ….h7-h5 voor. Trainer Hans Ree: “Naar dat soort zetten kijken wij niet.” Bosboom repliceerde: “Daarna speel ik …h5-h4 en dan moet je er wel naar kijken.”
Dit verhaal staat in het zojuist verschenen Chess Buccaneer : the life and games of Manuel Bosboom.
Lees verder op https://renzoverwer.wordpress.com/2021/11/20/manuel-bosboom-plezier-centraal/
Deze stelling verscheen op het bord in de partij tussen Velimir Ivic en Lucas van Foreest na de 31e zet van zwart. Ivic speelde daarvoor 31. Le4-b1 en Lucas antwoordde na iets meer dan twee minuten nadenken 31. … De7-e6. Wat is nu de beste zet voor wit? Verder lezen…
