Schaakhistorie

Wie is de Paul Biya van de schaakwereld?

24 oktober 2026 15:23 6

Ergens vorig jaar trok een nieuwsbericht de aandacht: de toen 92-jarige president van Kameroen plakte er maar weer een termijn aan vast en naderde een 50-jarig bewind. Nu lezen we dat soort berichten vaker over Afrikaanse landen, maar ik bedacht me toen dat de schaakwereld eigenlijk niet heel anders is. Ook schaakbestuurders hebben soms een lange adem, wat bevestigd werd door een berichtje van Richard Vedder, over Ernst de Reus die na 39 jaar voorzitterschap van En Passant ermee nokt.

Lees meer >

Schaken in de 19e eeuw (7): Het eerste stikmat in 1620?!

21 oktober 2026 10:48 Joop Beijersbergen 3

Eén van mijn oudste schaakboeken is de Oxford Encyclopedia of Chess games, Volume I 1485-1866. Dit boek bevat circa 4000 partijen, waaronder alle genoteerde partijen tussen 1485 en 1800 en alle partijen van belangrijke toernooien en matches tot 1866. De prijs was indertijd (1982) enorm; maar liefst 171 gulden! Men had wellicht het idee om nog een deel II te maken, maar ik denk dat men er later van af zag,

Lees meer >

Handgeschreven tekst Lasker gered uit afvalcontainer

12 september 2026 20:04 1

Het Hilversums Schaakgenootschap (HSG) meldt vandaag op zijn website hoe ‘de hand van Gabri’ in de zomer van 2026 Lasker uit de container heeft gered, enkele dagen voordat de inhoud ten prooi zou vallen aan de afvalverwerking. HSG spreekt van een unieke vondst. De handgeschreven tekst van Lasker, in het Duits, bevindt zich in een donkerbruine multomap samen met de uitgetypte Nederlandse vertaling. De teksten dienden ter voorbereiding  van een radio-interview  met de legendarische Lasker,

Lees meer >

15 jaar geleden: de oudste schaakvereningen van Nederland

10 september 2026 21:06 2

Johan Hut schreef vijftien jaar geleden over de oudste schaakverenigingen van Nederland. Wordt hierover nog steeds ruzie over gemaakt?  Zijn er in de tussentijd nieuwe inzichten ontstaan? 

Tot ongeveer 1800 werd in Nederland vooral geschaakt door de adel en door legerofficieren. Mede daardoor was Den Haag het schaakcentrum van Nederland. Op 15 mei 1803 werd het Haagsche Schaakgenootschap opgericht, de eerste schaakvereniging van Nederland. Niet veel later werden er ook clubjes opgericht in Alkmaar, Goes en Vlissingen, maar het is niet duidelijk of daar sprake was van echte verenigingen.

Op 19 september 1822 werd het Amsterdamse Schaakgenootschap (ASG) opgericht. Dat speelde correspondentiepartijen tegen onder andere Vermaak door Oefening, de eerste schaakclub in Rotterdam, en Palamedes uit Den Haag.

Lees meer >

Schaken in de 19e eeuw nummer 6: het regent goudstukken

29 augustus 2026 18:13 Joop Beijersbergen 1

Een speler die een schaak carrière van 50 jaar op z’n naam heeft staan is de Amerikaan Frank Marshall. Marshall speelde in de eerste 3 decennia van de 20e eeuw een belangrijke rol op het schaaktoneel.
Hoewel geen wereldkampioens – niveau behoorde hij lang tot de subtop. Zijn stijl was agressief en hij zocht altijd de aanval. Soms wel eens te lang, waardoor hij nogal eens halve punten liet liggen.

Lees meer >

Dat ziet toch een blinde met de krukstok!

20 augustus 2026 20:24 0

“Vasthouden en niet zenuwachtig worden” had Robbie Hartoch tijdens het spelen tegen mij gezegd. Kon het makkelijker? Het lijkt wel opgelegd pandoer! Om te beginnen met 28.Thg1 die binnengedrongen dame verdrijven en tegelijk pion g4 dekken en dan na het afgedwongen 28… Db2 met 29.Tc2 die dame tot verdere terugtocht dwingen terwijl in het witte kamp alles gedekt blijft. Zwart speelde 29… Db4, het sterkste maar ook 29… Db8 of 29…

Lees meer >

Uit de oude doos 5: Napoleons tocht naar Rusland

14 augustus 2026 13:30 Joop Beijersbergen 6

Deze keer maar weer eens een compositie met een leuk verhaal erbij.
Ook in 1839 konden de Russen al schaken en Petrov, de voorzitter van de schaakclub van St. Petersburg, nodigde de schaakclub van Parijs uit, om een correspondentiepartij te spelen. Voor de aardigheid voegde hij een probleemstelling toe. Zie onderstaand diagram.

De stand op het bord geeft de verovering van Rusland weer door Napoleon.

Lees verder: Schaken in de 19e eeuw (5)

Lees meer >

Uitzending over het Donner Memorial 1996

19 juli 2026 21:41 11

Terwijl ik naar informatie over het Donner Memorial zocht vond ik een filmpje op Youtube dat er al sinds 2018 op staat, maar nauwelijks bekeken is (171 weergaven). Het lijkt me voor meer mensen interessant. Voor de Amsterdamse lokale zender Kleurnet bezoekt de Franse polyglot Murielle Lucie Clément het Donner Memorial. Naast sfeerbeelden zijn er ook interviews te zien met Femke van Manen, Hans Ree, Gert Ligterink, Jules Welling, de vader en zus van Etienne Bacrot (in het Frans) en (in Russisch) Gata Kamsky.

Lees meer >

Schaken in de 19e eeuw: Lasker offert tweemaal een toren op a3

19 juli 2026 12:49 Joop Beijersbergen 2

Ja, het wordt nu toch wel hoog tijd voor mijn grote schaakheld: Emanuel Lasker. Deze geniale speler is maar liefst 27 jaar wereldkampioen geweest (van 1894 tot 1921) en behoorde 32 jaar lang tot de beste drie spelers van de wereld. Maar voordat dit allemaal gebeurde even een stukje schaakgeschiedenis.
Tijdens de romantische periode die tot ongeveer 1900 duurde, stonden koningsaanval en gambieten centraal. Spelers als Anderssen, Zukertort, Tsigorin en natuurlijk Morphy,

Lees meer >

Gepasseerd station

29 juni 2026 10:16 6

Die stelling na 13… De7xTe4 heb ik in 1897 teruggevonden door New York Evening Post van 6 maart in chessarch.com/excavations/time.php?a=1&year=1897&month=3 aan te klikken, in die krant van een week later merkt een oplettende lezer op dat na 14.Lg5 g3+ Wit niet 15.Kg1? maar 15.Kh1! moet doen.

De verdediging 10… f3 staat op naam van chessgames.com/perl/chessplayer?pid=31753

Klik in chessbites.com/Games.aspx?d=QCZLrp na 13…

Lees meer >