Schaaksite

Recensie – Mijn Schaakmethode – Rick van Loy

Titel Mijn Schaakmethode Deel 1 Auteur Rick van Loy Druk 2e druk

Inleiding

Rick van Loy is al jarenlang een begrip in het Tilburgse jeugdschaak. Hij geeft schaaklessen op meerdere basisscholen. Een nieuwe lichting schaaktalenten wordt dankzij zijn inspanningen enthousiast gemaakt en opgeleid voor het schaken.

A Chess Biography of Rudolf Spielmann

18 februari 2026 19:05 Bram Klapwijk 9

Al een aantal maanden zit er een boek in mijn werktas. Af en toe komt het boek eruit. Elke keer neem ik me voor het weer sneller te pakken, maar de waan van de dag, week en maand houden het boek uiteindelijk alleen maar langer in de tas. Het is zonde, want het is een goed boek. En mijn recensie heeft veel te lang op zich laten wachten, waarvoor excuses aan de altijd sympathieke mensen van uitgeverij Elk and Ruby.

Mensen die mijn recensies volgden (laatste was in 2024), weten dat ik wel vaker boeken met een historisch tintje eruit licht. De combinatie van geschiedenis en ons mooie spel is wat mij betreft een goede. En ook dit boek is een goede herhaling van het beproefde concept. Auteur Bogdanovich schreef eerder ook al schaak­biografieën van Winawer en Boguljubov. De laatste heb ik eerder gerecenseerd, zie hier.

Net als in de eerdere werken, weidt Bogdanovich eerst wat uit over de geschiedenis van, in dit geval, Spielmann en gaat hij daarna in de op de schaakpartijen. Die schaakpartijen zijn onderverdeeld op thema’s, startend met vier grotere hoofdstukken en gevolgd door negen kleinere hoofdstukken met vaak minder voor de hand liggende thema’s. In de bijlage heeft hij tot slot een, naar zijn zeggen, niet eerder vertaald stuk van Spielmann zelf genaamd in het Engels “From the sickbed of the King’s Gambit’. Voordat ik wat voorbeelden geef, nog even een reden waarom ik dit soort boeken van spelers uit het verleden zo graag koop: motivatie! Allereerst omdat het spel pre-computertijdperk soms zo begrijpelijk zijn. Natuurlijk, het niveau is vaak ook boven dat van de meeste amateurs, maar de partijen geven je het idee dat je het zelf (op een goede dag) ook kan. Ten tweede haal ik vaak openingen­inspiratie op uit dit soort boeken. Zeg nou zelf, hoe kan je je tegenstander beter verrassen, dan met een 100-jaar oud nieuwtje…

Recensie: 100 partijen uit de schaakgeschiedenis door Tom Smit

3 februari 2026 12:11 Herman Grooten 14

Jarenlang gaf ik les aan clubschakers. Het waren cursussen die ik zelf organiseerde in mijn toenmalige woonplaats Eindhoven. Een zaaltje was zo geregeld, maar vervolgens begon de werving en dat was – dacht ik – niet zo eenvoudig. Achteraf bleek dat, zeker in het begin, mee te vallen omdat er juist bij veel clubschakers een grote behoefte bestaat aan het krijgen van schaaktraining. Dus toen ik de aankondiging voor een schaaktraining op een paar websites had gezet en er ook in geslaagd was om flyers bij de grote verenigingen te verspreiden, bleken er snel zo’n 20-25 schakers bereid te zijn om naar Eindhoven te komen voor een doordeweekse trainingsavond van 2½ uur waarin uiteraard de nodige interactie en diverse oefenvormen op het menu stonden. Voordat ik mijn leerplan voor acht avonden en de specifieke invulling (inclusief werkvormen) begon uit te werken, nam ik contact op met de KNSB om er eens achter te komen wat nou de gemiddelde rating was van de bij de bond aangesloten leden. Normaal delen zij dit soort gegevens niet (en terecht!) maar er kon mij meegedeeld worden dat de speelsterkte tussen 1500 en 1600 zat. Ik had daar al zo’n vermoeden van, maar het was een duidelijk signaal dat veel trainers veel te moeilijke stof aanbieden aan het gros van de mensen. Dat ging ik anders doen! Moeilijke onderwerpen makkelijker maken en uiteraard differentiëren in de oefeningen. Voor de betere schakers tijdens dit soort cursussen had ik aparte kaartjes of bladen met oefeningen klaarliggen. De intentie was wel om de groep op de gemiddelde speelsterkte te bedienen tijdens de instructie. Deze cursussen heb ik zo’n 20 jaar volgehouden met afwisselende bezettingen.

Vorig jaar tijdens het toernooi van Hoogeveen stapte er voorafgaande aan een ronde ineens een heer op mij af, stelde zich voor, vertelde dat hij een kleine serie schaakboeken in eigen beheer aan het ontwikkelen was, of ik een recensie wilde schrijven over (of meer) van deze boeken. Hij had al een eerste boek “100 fouten in de opening die je moet kennen” op zijn naam staan en wilde daar nog een vervolg aan geven.

Ik kreeg onmiddellijk een uittreksel van zijn nog te verschijnen boek “100 eindspelen” aangereikt, de laatste in de serie van drie. Ondertussen wilde hij het boek “100 partijen uit de schaak­geschiedenis” afronden. Dat boek is inmiddels verschenen en heeft hij naar mij opgestuurd en dat heb ik met veel plezier doorgekeken.

Wanneer gebeurt het dat een clubschaker die precies in de speel­sterkte­range van 1500-1600 het initiatief neemt om een schaakboek te schrijven? Bij mijn weten vrijwel nooit!

Maar het is Tom Smit (geboren 1948) uit Ede, want over hem hebben we het, toch gelukt. Smit is lid bij twee schaak­verenigingen, te weten ESV en schaakvereniging De Cirkel allebei uit Ede. Bij de laatste club geeft hij als schaaktrainer les aan de jeugd, terwijl hij dat ernaast ook nog op diverse basisscholen doet. Dat hij een echte liefhebber is van ons koninklijke spel, blijkt uit het feit dat zijn naam opduikt bij vele schaak­toernooien in binnen- en buitenland. Het is dan niet meer dan logisch dat hij zijn eigen spelvreugde en didactische capaciteiten gebruikt om boeken samen te stellen over onderwerpen die hem aan het hart liggen. Wie is eigenlijk Tom Smit? Op 11-jarige leeftijd leren schaken van zijn vader, jeugd­kampioen van Breda geweest, systeemanalist van beroep, na zijn huwelijk niet meer geschaakt maar dat 18 jaar geleden weer opgepakt.