Rubrieken

Krantenrubrieken weekenden 3 en 10 januari 2026

Wekelijks publiceren we de schaakrubrieken van Dimitri Reinderman voor HDC Media, Henk Prins voor het Reformatorisch Dagblad, Nick Maatman voor Dagblad van het Noorden / Leeuwarder Courant en Hans Ree in de Groene Amsterdammer.

Lees meer >

Krantenrubrieken weekenden 20 en 27 december 2025

Wekelijks publiceren we de schaakrubrieken van Dimitri Reinderman voor HDC Media, Henk Prins voor het Reformatorisch Dagblad, Nick Maatman voor Dagblad van het Noorden / Leeuwarder Courant en Hans Ree in de Groene Amsterdammer.

Lees meer >

Recensie: 100 partijen uit de schaakgeschiedenis door Tom Smit

Jarenlang gaf ik les aan clubschakers. Het waren cursussen die ik zelf organiseerde in mijn toenmalige woonplaats Eindhoven. Een zaaltje was zo geregeld, maar vervolgens begon de werving en dat was – dacht ik – niet zo eenvoudig. Achteraf bleek dat, zeker in het begin, mee te vallen omdat er juist bij veel clubschakers een grote behoefte bestaat aan het krijgen van schaaktraining. Dus toen ik de aankondiging voor een schaaktraining op een paar websites had gezet en er ook in geslaagd was om flyers bij de grote verenigingen te verspreiden, bleken er snel zo’n 20-25 schakers bereid te zijn om naar Eindhoven te komen voor een doordeweekse trainingsavond van 2½ uur waarin uiteraard de nodige interactie en diverse oefenvormen op het menu stonden. Voordat ik mijn leerplan voor acht avonden en de specifieke invulling (inclusief werkvormen) begon uit te werken, nam ik contact op met de KNSB om er eens achter te komen wat nou de gemiddelde rating was van de bij de bond aangesloten leden. Normaal delen zij dit soort gegevens niet (en terecht!) maar er kon mij meegedeeld worden dat de speelsterkte tussen 1500 en 1600 zat. Ik had daar al zo’n vermoeden van, maar het was een duidelijk signaal dat veel trainers veel te moeilijke stof aanbieden aan het gros van de mensen. Dat ging ik anders doen! Moeilijke onderwerpen makkelijker maken en uiteraard differentiëren in de oefeningen. Voor de betere schakers tijdens dit soort cursussen had ik aparte kaartjes of bladen met oefeningen klaarliggen. De intentie was wel om de groep op de gemiddelde speelsterkte te bedienen tijdens de instructie. Deze cursussen heb ik zo’n 20 jaar volgehouden met afwisselende bezettingen.

Vorig jaar tijdens het toernooi van Hoogeveen stapte er voorafgaande aan een ronde ineens een heer op mij af, stelde zich voor, vertelde dat hij een kleine serie schaakboeken in eigen beheer aan het ontwikkelen was, of ik een recensie wilde schrijven over (of meer) van deze boeken. Hij had al een eerste boek “100 fouten in de opening die je moet kennen” op zijn naam staan en wilde daar nog een vervolg aan geven.

Ik kreeg onmiddellijk een uittreksel van zijn nog te verschijnen boek “100 eindspelen” aangereikt, de laatste in de serie van drie. Ondertussen wilde hij het boek “100 partijen uit de schaak­geschiedenis” afronden. Dat boek is inmiddels verschenen en heeft hij naar mij opgestuurd en dat heb ik met veel plezier doorgekeken.

Wanneer gebeurt het dat een clubschaker die precies in de speel­sterkte­range van 1500-1600 het initiatief neemt om een schaakboek te schrijven? Bij mijn weten vrijwel nooit!

Maar het is Tom Smit (geboren 1948) uit Ede, want over hem hebben we het, toch gelukt. Smit is lid bij twee schaak­verenigingen, te weten ESV en schaakvereniging De Cirkel allebei uit Ede. Bij de laatste club geeft hij als schaaktrainer les aan de jeugd, terwijl hij dat ernaast ook nog op diverse basisscholen doet. Dat hij een echte liefhebber is van ons koninklijke spel, blijkt uit het feit dat zijn naam opduikt bij vele schaak­toernooien in binnen- en buitenland. Het is dan niet meer dan logisch dat hij zijn eigen spelvreugde en didactische capaciteiten gebruikt om boeken samen te stellen over onderwerpen die hem aan het hart liggen. Wie is eigenlijk Tom Smit? Op 11-jarige leeftijd leren schaken van zijn vader, jeugd­kampioen van Breda geweest, systeemanalist van beroep, na zijn huwelijk niet meer geschaakt maar dat 18 jaar geleden weer opgepakt.

Lees meer >

Gejuich in de zaal bij briljant gespeeld eindspel door Giri

Wanneer wordt het schaken een volkssport? Dat vroeg ik me serieus af na de afgelopen zondag (25 januari) toen zich een gedenkwaardig moment voordeed bij de Masters. Ondanks een zeer matige start was onze ‘overgrootmeester’ (zoals we Anish Giri zo langzamerhand wel mogen noemen) bezig aan een comeback. In de ronde ervoor had hij de wereldkampioen, Dommaraju Gukesh aan zijn zegekar gebonden en in de achtste ronde speelde Giri – wederom met zwart – een uitstekende partij tegen de Oezbeekse topspeler Nodirbek Abdusattorov.

Het fascinerende gevecht tussen Abdusattorov (rechts) en Giri (Foto Lennart Ootes)

Vanuit de opening had hij met vlijmscherp spel de witspeler al in een hopeloze situatie gemanoeuvreerd en was het slechts een kwestie van tijd voordat hij de vis op het droge kon trekken. Maar helaas kwam er wat zand in de wielen en ineens was Giri een groot deel van zijn voordeel kwijt. Gelukkig ging de Oezbeek in dit razend moeilijke eindspel ook in de fout, waardoor zwart een tweede kans kreeg om alsnog een vol punt te scoren. Maar het was een zeer ingewikkeld geheel en het Britse duo, IM Jovanka Houska & GM Simon Williams, die in café De Zon (vlak naast sporthal De Moriaan, waar het toernooi gespeeld wordt) live commentaar geven bij de partijen, slaagden erin om de spanning in deze partij flink op te voeren.

Lees meer >

De partij die Euwe over de streep trok

Aljechin – Lilienthal 1933 na 50… Ke4-f4

Gesteld dat het verloop dat Lilienthal zelf gaf 50… Kf5 51.Th4 Kg6 52.Tc8 Dxc8 53.h8D De6+ 54.Kb1 De1+ 55.Kc2 De2+ 56.Kc3 1-0 het werkelijke verloop was, wat dan nog? Na 35.Te6 noemde hij verder commentaar overbodig.

Voor het verloop 50… Kf4 51.Tc8?? Dxc8 52.Th4+ Kg5? 365chess.com/game.php?gid=2657453 geeft Edward Winter in chesshistory.com/winter/extra/lilienthal.html vele vindplaatsen, het is wel duidelijk dat Kmoch en Euwe dat verloop voor ogen hadden (de onjuiste uitslag bij Münninghoff doet er niet toe),

Lees meer >

Een inhoudsopgave of een code?

Zoals trouwe Schaaksitelezers vast is opgevallen, houd ik van jubileumboeken. Vaak haalt zo’n jubileum de beste verhalen en het grootste schrijftalent naar boven, wat ik toch prettiger lezen vind dan dat het +0,7 staat na 19. Tac1 (een verbetering t.o.v. 19. Tdc1 +0,5). Onlangs kon ik mijn selectie nog wat uitbreiden, doordat Joop Jansen aan het opruimen is. We troffen elkaar in Wijk aan Zee bij het boekenstalletje van Erika en Robert,

Lees meer >

De magie van het blindschaken

Laatst kwam ik de video weer tegen, en hij was nog steeds heel amusant. We gaan terug naar begin 2023. Anish Giri had net het Tata Steel-toernooi gewonnen, en hij schoof aan bij een praatprogramma, samen met de winnaar van 2021, Jorden van Foreest.

Het was een leuk gesprek, maar het hoogtepunt kwam toch aan het eind, toen de talkshowhost Anish en Jorden vroeg of ze ook blind konden spelen.

Lees meer >

Petrosian Year by Year Volume II (1963-1984)

Het te bespreken boek is het vervolg op een boek dat ik enige tijd geleden recenseerde Petrosian Year by Year Volume I 1942-1962. Het behandelt de partijen van Petrosian vanaf zijn WK match met Botwinnik in 1963 tot zijn laatste partijen in 1983 – hij overleed op 55-jarige leeftijd in 1984.

Ook dit boek is omvangrijk (meer dan 500 bladzijden) en besteedt aan bijna elke partij een of meer zinnen – aan de toch wel vele korte remises worden gelukkig niet teveel woorden vuil gemaakt.

Lees meer >

De geschiedenis van het Tata Steel-schaaktoernooi in tien verhalen

Zeg “januari” tegen schakers, en ze zeggen: “Wijk aan Zee.” In de vierde aflevering van de podcast Masters and Matches duiken Peter Doggers en Arne Moll in de lange geschiedenis van het Tata Steel Chess Tournament, dat morgen aan zijn 88e editie begint (of eigenlijk vanmiddag al met de weekendvierkampen).

Lees meer >

In de schijnwerpers: CM Can Kabadayi

Can is een Candidate Master en FIDE instructeur, gevestigd in Zweden. Als u actief bent op Chessable of YouTube, hebt u waarschijnlijk al wel eens van hem gehoord of iets van hem gezien. Hij is een van de populairste auteurs op Chessable; misschien heeft u zelf wel een van zijn cursussen aangeschaft.

Zijn staat van dienst spreekt voor zich: hij won de ‘Community Author of the Year Award’ in 2022, zijn cursus Fundamental Chess Calculation Skills werd verkozen tot de beste tactiekcursus van 2023, en in 2024 werd Can zelf uitgeroepen tot Chessable’s Auteur van het Jaar. Moet ik nog meer vertellen? Laten we erin duiken en kijken wat deze sympathieke coach – met zijn bijzondere schaakachtergrond – te vertellen heeft over schaken, coaching, training en nog veel meer.

Lees meer >