Rubrieken

RD-winterpuzzel 2025

De avonden worden langer, de haard stoken we op, hoe gezellig kan het zijn om dan een schaakpuzzel op te lossen. Het oplossen van schaakproblemen is meestal ook bezig zijn met een puzzel. Voor schakers die graag stoeien met lopers en torens is het een uitdaging.

Maak zelf een schaakprobleem

De zes diagrammen moeten worden opgelost. De eerste drie problemen zijn tweezetten (wit begint en zet zwart mat op de volgende zet).

Lees meer >

Recensie: Ulf – the Attacker! door Thomas Engqvist


Als er één speler is die – met zijn bijzondere speelstijl – de aandacht verdient, is het wat mij betreft de Zweedse grootmeester Ulf Andersson. Hij behoorde een tijd tot de wereldtop met zijn zuiver strategische stijl en hij stond bekend om zijn fenomenale eindspeltechniek. Sommige mensen vonden dat zijn spel niet tot de verbeelding sprak, maar dat ben ik grondig met hen oneens.

Inderdaad: het lijkt allemaal dat veel van zijn partijen rond het isgelijkteken (ofwel in de tegenwoordige computertermen 0.00) hangen, maar bij het naspelen van veel partijen blijkt dat toch niet waar. Zo bediende Andersson bijna zijn gehele carrière tegen 1.e4 zich van het Siciliaans dat in de eerste plaats toch een vechtopening is. Voor mij was het altijd speciaal hoe tegen de gevaarlijkste aanvalsspelers ter wereld ook deze ondoorzichtige jungles overeind bleef en vaak ook nog won. Een belangrijke reden waarom ik zijn partijen met verhoogde interesse volgde was omdat hij graag het zogenaamde “egelsysteem” speelde. Ondanks een groot gebrek aan ruimte is opmerkelijk hoe groot de veerkracht is van deze speelwijze. Toen er een boek verscheen met de opmerkelijke titel “Ulf, the Attacker”, keek ik dan ook verwonderd op. Want eerlijk gezegd kende ik hem niet zo, maar grootmeester Thomas Engqist is er wat mij betreft volledig in geslaagd om deze kant in het spel van Ulf mooi te belichten. En eigenlijk durf ik nu te zeggen dat ik begrijp hoe Andersson zijn ontwikkeling naar de top heeft kunnen maken en vooral ook, hoe het komt dat hij tegen de grootste “hakkers” (om zo oneerbiedig te noemen) vaak met een vol punt aan de haal ging. Hij was tactisch ook een geweldenaar, kon goed rekenen en daarom ook zo goed verdedigen! Want in zijn jeugd had hij – als ik Engqist mag geloven – zich de stijl van Paul Morphy eigen gemaakt!

Jan Timman schreef het voorwoord voor het boek over zijn goede vriend Ulf (foto Jos Sutmuller)

Voordat ik inhoudelijk inga op wat voor moois er in dit boek allemaal te vinden is, een korte beschrijving van de levensloop en carrière van de sympathieke Zweedse grootmeester:

Ulf Andersson is geboren op 27 juni 1951 in Västerås in Zweden en groeide op in Arboga, een dorp zo’n 200 kilometer ten westen van Stockholm. Hij begon pas op 10-jarige leeftijd met schaken, rijkelijk laat voor een speler die later decennia lang tot de wereldtop zou gaan behoren. Hij vond voetbal en ijshockey leuk in zijn jeugd en het schaken kreeg pas een wat prominenter plek in zijn leven toen hij op zijn dertiende lid van een schaakvereniging in Arboga.

 

Ulf studeerde in 1969 af aan de vakschool als industrieel monteur, nadat hij net had leren draaien en lassen. Toch heeft hij letterlijk daar zijn “draai” niet in gevonden omdat zijn schaakcarrière een vlucht nam vanaf 1970 en hij eind jaren ’70 al bij de elite hoorde. Want vanaf 1979 toen hij nummer 25 was op de ratinglijst, klom hij op tot de 12e plek in 1981. Twee jaar later, in 1983 dus, werd hij zelfs de nummer vier van de wereld, toen met een piekrating van 2640. Kom daar tegenwoordig nog maar eens om. Dan lijkt 2640 niet op de 2776 van Vincent Keymer dat de nummer vier van de wereld nu even in de liveratings heeft.

Lees meer >

Realtime je nieuwe rating met de Ratingcalculator

Je kent het wel: de laatste zet is gedaan, de uitslag is genoteerd en je loopt de speelzaal uit. De adrenaline stroomt nog door je lijf en er spookt vooral één vraag door je hoofd: “Wat doet dit met mijn rating?!”

Natuurlijk kun je wachten tot de officiële verwerking door de KNSB of FIDE in de volgende maand. Maar als je liever gelijk weet waar je aan toe bent, is er vanaf nu een eenvoudige oplossing: de Ratingcalculator.

Lees meer >

15 jaar geleden: Belevenissen van een arbiter: Klokken (II)

Dit verhaal van Jan van den Ende werd oorspronkelijk 22 december 2010 geplaatst.

Allereerst even een vooruitblik: Over een paar weken staat het spektakel in Wijk aan Zee weer voor de deur. Decennia lang heette dit het Hoogovenstoernooi. Tot een paar jaar geleden door de samenwerking met een Engels staalbedrijf de naam gewijzigd werd in het Corustoernooi, of zoals het officieel gepresenteerd werd: het Corus Chess Tournament. Denk je net een beetje gewend te zijn geraakt aan die naam, gaat het weer anders worden. Corus is afgelopen najaar overgenomen door het grote Indiase staalbedrijf Tata Steel. Dus nu een goede aankondiging: Van 14 tot en met 30 januari wordt het Tata Steel Chess Tournament gehouden volgens de bekende formule. Alleen de aankleding van de zaal zal een totale metamorfose ondergaan vanwege de overname. Alle ins en outs – inclusief dagverslagen op video – zijn te vinden op de website: www.tatasteelchess.com. En nog leuker: kom een dagje op bezoek. Je zult je absoluut niet vervelen.

Lees meer >

15 jaar geleden: Grootmeesters in commercials

Dit bericht van Alina l’Ami verscheen oorspronkelijk op 21 december 2010.

Schaken is zo’n onderdeel van onze cultuur geworden dat schaaktermen veelvuldig in metaforische zin worden gebruikt. Voorbeelden zijn patstelling, ‘global chessboard’, schaken op meerdere borden tegelijk, etc.

Het is daarom niet verrassend dat we deze motieven ook in advertenties terugzien.

Sommige mensen vinden dat schaken het aura heeft intelligent of slim (schakers weten beter).

Lees meer >

‘Toen Vladimir Kramnik zelf beschuldigd werd van valsspelen’

Ik deel graag de derde aflevering van de podcast Masters and Matches (Spotify | Apple) waarin ik samen met Arne Moll het beruchte Toiletgate-schandaal bespreek.

Dit gaat over de WK-match van 2006, toen Vladimir Kramnik beschuldigd werd van valsspelen door zijn tegenstander Veselin Topalov en diens manager Silvio Danailov omdat Kramnik ‘wel 50 keer per partij’ naar het toilet zou gaan.

Lees meer >

Recensie: Botvinnik’s Best Games

Inleiding

Waarom zou je oude partijen van iemand als Botvinnik bestuderen? Voor de wat meer historisch aangelegde schaker, die zijn begrip van openingen en middenspel graag verdiept aan de hand van modelpartijen, is dat geen moeilijke vraag. Toch merkte ik bij mezelf dat het vaak niet lukte om een partijverzameling systematisch door te werken. Het kost veel tijd om een partij echt goed te bestuderen, en soms bekruipt je onvermijdelijk het gevoel: waarom zou ik zo’n oude partij nog analyseren?

Lees meer >

Krantenrubrieken weekenden 6 en 13 december 2025

Wekelijks publiceren we de schaakrubrieken van Dimitri Reinderman voor HDC Media, Henk Prins voor het Reformatorisch Dagblad, Nick Maatman voor Dagblad van het Noorden / Leeuwarder Courant en Hans Ree in de Groene Amsterdammer.

Lees meer >

Korte CV: Joeri Piet

Foto privé collectie

Van mijn tiende tot en met mijn twaalfde levensjaar heb ik geschaakt bij de schaakjeugd in het Noord-Hollandse Assendelft. Daarna heb ik het schaken weer opgepakt op mijn 25e in Amsterdam. Inmiddels meer dan 25 jaar verder schaak ik op mijn 51e nog steeds met veel plezier, maar nu in Amersfoort.

Qua openingen heb ik van alles gespeeld en iedere keer als ik mezelf voorneem “Nu is het voorgoed 1.e4”, ga ik toch weer wat anders spelen. Dat is een van de redenen dat het spelletje voor mij leuk blijft en naast het lezen en studeren speel ik natuurlijk ook gewoon graag een potje schaak.

Qua schaaksites vind ik Schaaksite.nl veruit de leukste site om schaaknieuwtjes vandaan te halen en ik hoop met mijn recensies hier dan ook een bijdrage aan te kunnen leveren.

Lees meer >

Petrosian Year by Year Volume 1: 1942-1962

De Engelse uitgeverij Elk and Ruby onderscheidt zich met haar uitgaven met een schaak­historisch karakter, soms ook over hier minder bekende Sovjet schakers. Het onderwerp van te bespreken boek is beroemd: Tigran Petrosian (1929-1984), wereldkampioen van 1963-1969. Daarnaast won hij vier keer het Sovjet kampioenschap en behaalde in 129 Olympiade partijen 78 winsten, 50 remises en slechts één verlies (tegen Hübner). In 2018 schreef Herman Grooten voor Schaaksite een artikel over hem.

Lees meer >